Mức thuế khoán đóng vai trò quan trọng trong hệ thống thuế Việt Nam, đặc biệt đối với các hộ kinh doanh cá thể và cá nhân kinh doanh, giúp họ đơn giản hóa việc kê khai và nộp thuế dựa trên doanh thu ước tính. Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, hiểu rõ các mức thuế này trở thành yếu tố then chốt để doanh nghiệp nhỏ duy trì sự phát triển bền vững. Cùng ACC Khánh Hòa khám phá chi tiết qua bài viết dưới đây.
1. Quy định về mức thuế khoán hiện nay là bao nhiêu?
Theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, sửa đổi 2025 và Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007, sửa đổi 2024, phương pháp khoán thuế được sử dụng để ước tính doanh thu và áp dụng tỷ lệ phần trăm cố định lên doanh thu khoán để tính số thuế phải nộp. Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định cơ quan thuế xác định doanh thu khoán dựa trên tình hình kinh doanh thực tế, ngành nghề và địa bàn, sau đó áp dụng tỷ lệ thuế GTGT từ 1% đến 5% tùy theo loại hình kinh doanh.
Đồng thời, Thông tư 18/2026/TT-BTC quy định thuế GTGT và thuế TNCN đối với cá nhân cư trú có hoạt động kinh doanh, quy định tỷ lệ thuế TNCN khoán từ 0,5% đến 2% trên doanh thu, tùy thuộc vào lĩnh vực như sản xuất là 0,5%, vận tải là 1,5%. Tổng mức thuế khoán do đó là tổng của hai khoản thuế này, và nếu doanh thu hàng năm dưới 100 triệu đồng, cá nhân kinh doanh được miễn thuế GTGT theo quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, sửa đổi 2025.
Các mức này được điều chỉnh định kỳ để phù hợp với lạm phát và thay đổi kinh tế, đảm bảo tính công bằng và khả thi cho đối tượng áp dụng. Ví dụ, đối với hộ kinh doanh bán lẻ hàng hóa, nếu doanh thu khoán là 500 triệu đồng/năm, thuế GTGT khoán sẽ là 1% x 500 triệu = 5 triệu đồng, thuế TNCN là 0,5% x 500 triệu = 2,5 triệu đồng, tổng mức thuế khoán là 7,5 triệu đồng.
2. Đối tượng áp dụng mức thuế khoán
Đối tượng áp dụng mức thuế khoán chủ yếu là các cá nhân, hộ gia đình kinh doanh có quy mô nhỏ, không thực hiện chế độ kế toán đầy đủ theo quy định của pháp luật. Theo Thông tư 18/2026/TT-BTC, cá nhân cư trú có hoạt động kinh doanh như buôn bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, sản xuất thủ công được áp dụng phương pháp này nếu doanh thu hàng năm không vượt quá mức quy định cho phép hạch toán.
Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007, sửa đổi 2024 xác định rõ những người này bao gồm chủ hộ kinh doanh cá thể, cá nhân làm nghề tự do như sửa chữa, vận tải, hoặc dịch vụ ăn uống, miễn là họ không đăng ký thành lập doanh nghiệp. Nghị định 68/2026/NĐ-CP bổ sung rằng các đối tượng nước ngoài cư trú tại Việt Nam kinh doanh nhỏ lẻ cũng có thể áp dụng nếu đáp ứng điều kiện về cư trú và hoạt động.
Không áp dụng cho các doanh nghiệp lớn hoặc cá nhân có thu nhập từ nhiều nguồn phức tạp, vì họ phải sử dụng phương pháp kê khai theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, sửa đổi 2025. Việc xác định đối tượng giúp cơ quan thuế phân loại chính xác, tránh tình trạng lạm dụng phương pháp khoán để trốn tránh nghĩa vụ thuế cao hơn.
3. Cách xác định và kê khai mức thuế khoán
Việc xác định mức thuế khoán được thực hiện bởi cơ quan thuế dựa trên dữ liệu kinh doanh của cá nhân, đảm bảo tính khách quan và phù hợp với quy định pháp luật. Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, cơ quan thuế sẽ thông báo mức doanh thu khoán cho cá nhân trước ngày 20 tháng 12 hàng năm, dựa trên doanh thu các năm trước, quy mô cơ sở vật chất và ngành nghề kinh doanh.
Cá nhân có quyền khiếu nại nếu không đồng ý, quá trình này được hướng dẫn chi tiết tại Thông tư 18/2026/TT-BTC, yêu cầu cung cấp thông tin về địa điểm kinh doanh, số lượng lao động và loại hàng hóa/dịch vụ. Sau khi có mức doanh thu khoán, mức thuế khoán được tính bằng cách áp dụng tỷ lệ phần trăm tương ứng cho thuế GTGT và TNCN theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, sửa đổi 2025 và Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007, sửa đổi 2024.
Kê khai mức thuế khoán được thực hiện hàng quý hoặc hàng năm tại chi cục thuế địa phương, với thời hạn nộp thuế theo lịch quy định để tránh phạt chậm nộp. Trong trường hợp thay đổi kinh doanh, cá nhân phải thông báo để điều chỉnh mức khoán kịp thời, giúp tránh tình trạng thiếu hụt hoặc thừa thuế.
4. Lợi ích và lưu ý khi áp dụng mức thuế khoán
Áp dụng mức thuế khoán mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ, giúp họ tập trung vào hoạt động sản xuất kinh doanh thay vì gánh nặng hành chính. Theo các quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, sửa đổi 2025, phương pháp này giảm thiểu chi phí thuê kế toán và phần mềm kê khai.
Lợi ích nổi bật là tính dự đoán được, với mức thuế cố định dựa trên doanh thu ước tính theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, giúp lập kế hoạch tài chính dễ dàng hơn so với phương pháp khấu trừ phức tạp. Hơn nữa, Thông tư 18/2026/TT-BTC cho phép miễn thuế nếu doanh thu thấp, hỗ trợ các hộ mới khởi nghiệp vượt qua giai đoạn đầu khó khăn theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007, sửa đổi 2024.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nếu doanh thu thực tế cao hơn mức khoán, cá nhân phải nộp bổ sung và có thể bị kiểm tra theo quy định, dẫn đến phạt hành chính. Do đó, việc ghi chép doanh thu hàng ngày là cần thiết để đối chiếu, tránh rủi ro pháp lý. Ngoài ra, trong bối cảnh số hóa thuế, cá nhân nên sử dụng hệ thống điện tử để kê khai mức thuế khoán, đảm bảo tính chính xác và kịp thời.
5. Câu hỏi thường gặp
Mức thuế khoán có thay đổi theo địa bàn kinh doanh không?
Có, mức thuế khoán có thể thay đổi tùy theo địa bàn kinh doanh theo quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP, nơi cơ quan thuế điều chỉnh doanh thu khoán dựa trên mức độ phát triển kinh tế của khu vực. Ví dụ, tại các tỉnh du lịch như Khánh Hòa, mức khoán có thể cao hơn so với vùng nông thôn do doanh thu tiềm năng lớn hơn.
Làm thế nào nếu doanh thu thực tế vượt mức thuế khoán?
Nếu doanh thu thực tế vượt mức khoán, cá nhân phải kê khai bổ sung theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, sửa đổi 2025 và nộp thêm thuế chênh lệch. Thông tư 18/2026/TT-BTC hướng dẫn rằng cần thông báo cho cơ quan thuế trong vòng 10 ngày sau khi phát hiện, để điều chỉnh mức khoán cho kỳ sau.
Cá nhân kinh doanh có thể chuyển sang phương pháp kê khai thay vì khoán không?
Có, cá nhân có thể chuyển sang phương pháp kê khai nếu đáp ứng điều kiện về kế toán theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, chẳng hạn như doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm hoặc có nhu cầu khấu trừ đầu vào.
Mức thuế khoán là công cụ hỗ trợ hiệu quả cho hộ kinh doanh cá thể, giúp họ dễ dàng tuân thủ pháp luật mà không gặp khó khăn về thủ tục. Việc nắm rõ các quy định sẽ mang lại lợi ích lâu dài trong quản lý tài chính và phát triển kinh doanh. Hãy liên hệ ACC Khánh Hòa ngay hôm nay, đội ngũ chuyên gia sẵn sàng đồng hành cùng bạn.
Để lại một bình luận