Cách hạch toán phế liệu thu hồi nhập kho là công việc quan trọng giúp doanh nghiệp kiểm soát tài sản, giảm thiểu thất thoát và tuân thủ đúng quy định kế toán hiện hành. Việc thực hiện đúng cách không chỉ hỗ trợ công tác quản lý kho mà còn đảm bảo số liệu tài chính chính xác, minh bạch. Doanh nghiệp cần nắm rõ quy trình để tránh sai sót khi ghi nhận giá trị phế liệu thu hồi. Cùng ACC Khánh Hòa tìm hiểu chi tiết hơn về vấn đề này.
1. Cách hạch toán phế liệu thu hồi nhập kho chi tiết
Phế liệu thu hồi thường phát sinh từ quá trình sản xuất, sửa chữa tài sản hoặc thanh lý hàng hóa hỏng. Theo Luật Kế toán 2015, mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh đều phải được ghi nhận đầy đủ, kịp thời và chính xác. Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định rõ cách xác định giá trị nhập kho đối với vật tư thu hồi, bao gồm cả phế liệu. Giá trị phế liệu được tính theo giá trị có thể thu hồi hoặc giá trị hợp lý tại thời điểm nhập kho.
Để thực hiện cách hạch toán phế liệu thu hồi nhập kho, doanh nghiệp cần xác định nguồn gốc phế liệu trước tiên. Sau đó đánh giá chất lượng và ước tính giá trị có thể sử dụng lại hoặc bán ra. Việc này giúp phân loại phế liệu thành vật liệu tái sử dụng hoặc hàng hóa thanh lý riêng biệt.
Bước 1: Xác định và kiểm kê phế liệu thu hồi
Doanh nghiệp tiến hành kiểm kê thực tế số lượng phế liệu phát sinh từ các bộ phận sản xuất hoặc kho hàng. Kết quả kiểm kê được lập thành biên bản có chữ ký của người phụ trách và kế toán. Giá trị phế liệu được ước tính dựa trên giá thị trường hoặc giá trị sử dụng còn lại theo quy định tại Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Bước 2: Định giá và lập chứng từ nhập kho
Kế toán lập phiếu nhập kho phế liệu với đầy đủ thông tin về số lượng, đơn giá và thành tiền. Giá trị nhập kho được ghi nhận theo giá trị hợp lý tại thời điểm thu hồi theo Luật Kế toán 2015. Chứng từ này phải được lưu trữ để phục vụ công tác kiểm tra sau này.
Bước 3: Ghi nhận bút toán kế toán
Nghiệp vụ nhập kho phế liệu được hạch toán vào tài khoản 152 hoặc 153 tùy theo tính chất vật liệu. Nếu phế liệu được sử dụng lại trong sản xuất thì giá trị giảm chi phí sản xuất tương ứng. Trường hợp bán phế liệu, doanh thu được ghi nhận vào tài khoản 711 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.
2. Các tài khoản kế toán liên quan đến phế liệu thu hồi
Doanh nghiệp sử dụng tài khoản 152 – Nguyên liệu, vật liệu để hạch toán phế liệu thu hồi khi có khả năng tái sử dụng. Tài khoản 153 – Công cụ, dụng cụ được áp dụng nếu phế liệu có giá trị nhỏ hoặc dùng một lần. Tài khoản 711 – Thu nhập khác ghi nhận khi phế liệu được bán ra ngoài.
Việc phân loại đúng tài khoản giúp phản ánh chính xác tình hình tài sản và nguồn vốn theo Luật Kế toán 2015. Kế toán cần theo dõi chi tiết từng loại phế liệu để tránh nhầm lẫn giữa vật liệu tái sử dụng và hàng thanh lý. Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn cụ thể cách chuyển đổi giá trị giữa các tài khoản khi phế liệu thay đổi mục đích sử dụng.
Xem thêm: Cách hạch toán doanh thu bán hàng tài khoản 511 mới
3. Lưu ý khi thực hiện cách hạch toán phế liệu thu hồi nhập kho
Doanh nghiệp phải đảm bảo chứng từ gốc đầy đủ trước khi ghi nhận nghiệp vụ. Giá trị phế liệu cần được đánh giá lại định kỳ để phản ánh đúng giá trị thực tế tại thời điểm báo cáo. Việc này tuân thủ nguyên tắc thận trọng quy định trong Luật Kế toán 2015.
Cần tách biệt phế liệu thu hồi với hàng tồn kho thông thường để tránh sai lệch số liệu kho. Kế toán viên nên phối hợp với bộ phận sản xuất để cập nhật thông tin phát sinh phế liệu kịp thời. Thông tư 99/2025/TT-BTC yêu cầu lưu trữ hồ sơ liên quan tối thiểu 10 năm để phục vụ kiểm tra thuế.
Xem thêm: Hướng dẫn cách hạch toán hàng tiêu dùng nội bộ
4. Ví dụ minh họa hạch toán phế liệu thu hồi nhập kho
Giả sử doanh nghiệp thu hồi 500 kg phế liệu sắt từ quá trình sản xuất với giá trị ước tính 10 triệu đồng. Kế toán lập phiếu nhập kho và ghi nhận vào tài khoản 152 với giá trị 10 triệu đồng. Nếu phế liệu được bán với giá 12 triệu đồng thì phần chênh lệch 2 triệu đồng được hạch toán vào tài khoản 711.
Trường hợp phế liệu được tái sử dụng trong sản xuất, giá trị 10 triệu đồng sẽ giảm chi phí nguyên vật liệu tương ứng. Bút toán này được thực hiện theo đúng quy định tại Thông tư 99/2025/TT-BTC và Luật Kế toán 2015. Việc ghi nhận kịp thời giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí hiệu quả.
5. Câu hỏi thường gặp
Phế liệu thu hồi có bắt buộc phải nhập kho không?
Theo Luật Kế toán 2015 và Thông tư 99/2025/TT-BTC, mọi tài sản có giá trị thu hồi đều phải được ghi nhận vào sổ kế toán để đảm bảo tính đầy đủ của báo cáo tài chính. Việc không nhập kho có thể dẫn đến sai lệch số liệu tồn kho và ảnh hưởng đến quyết định quản lý.
Giá trị phế liệu được xác định theo cách nào?
Giá trị phế liệu thu hồi được xác định theo giá trị hợp lý tại thời điểm nhập kho, có thể dựa trên giá thị trường hoặc giá trị sử dụng còn lại theo hướng dẫn của Thông tư 99/2025/TT-BTC. Doanh nghiệp cần có căn cứ cụ thể để tránh tranh chấp khi kiểm tra.
Có được hạch toán phế liệu vào thu nhập khác không?
Phế liệu thu hồi được bán ra ngoài được hạch toán vào tài khoản thu nhập khác theo quy định tại Thông tư 99/2025/TT-BTC. Phần giá trị này cần được tách biệt với doanh thu hoạt động chính để phản ánh đúng bản chất nghiệp vụ theo Luật Kế toán 2015.
Cách hạch toán phế liệu thu hồi nhập kho đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp lý để mang lại lợi ích lâu dài cho doanh nghiệp. Việc thực hiện đúng giúp tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả quản trị. Doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến chuyên gia để áp dụng phù hợp với tình hình thực tế. Liên hệ ACC Khánh Hòa ngay hôm nay để được hỗ trợ chi tiết và giải đáp mọi thắc mắc liên quan.
Để lại một bình luận