Hạch toán hàng về trước hóa đơn về sau đóng vai trò then chốt giúp doanh nghiệp ghi nhận nghiệp vụ mua hàng kịp thời, đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính và tuân thủ nghĩa vụ thuế. Thủ tục này đòi hỏi sự cẩn trọng để tránh sai phạm có thể dẫn đến xử phạt. Việc thực hiện đúng quy định không chỉ bảo vệ lợi ích doanh nghiệp mà còn tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động kinh doanh lâu dài. Cùng ACC Khánh Hòa tìm hiểu chi tiết.
1. Cách hạch toán hàng về trước hóa đơn về sau
Khi hàng hóa đã được giao nhận, nhập kho nhưng chưa nhận được hóa đơn, doanh nghiệp vẫn thực hiện ghi nhận kế toán dựa trên các chứng từ như hợp đồng mua bán, biên bản giao nhận, phiếu nhập kho và chứng từ liên quan.
Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, trường hợp chưa xác định được giá trị chính thức, doanh nghiệp có thể ghi nhận theo giá tạm tính và điều chỉnh khi nhận được hóa đơn.
Khi nhập kho nhưng chưa có hóa đơn:
Nợ TK 156 – Hàng hóa
Có TK 331 – Phải trả người bán
(ghi nhận theo giá tạm tính)
Khi nhận được hóa đơn:
- Nếu giá trên hóa đơn cao hơn giá tạm tính: ghi tăng giá trị hàng hóa và công nợ phải trả.
- Nếu giá trên hóa đơn thấp hơn giá tạm tính: ghi giảm giá trị hàng hóa và công nợ phải trả.
Trường hợp có thuế giá trị gia tăng đầu vào đủ điều kiện khấu trừ, doanh nghiệp thực hiện kê khai theo quy định thuế khi có hóa đơn hợp lệ.
2. Các quy định cần tuân thủ khi hạch toán
Doanh nghiệp cần đảm bảo hàng hóa đã thực tế nhập kho và có đầy đủ chứng từ chứng minh giao dịch mua hàng. Việc ghi nhận phải phản ánh đúng bản chất nghiệp vụ, tránh trường hợp ghi nhận hàng hóa không có căn cứ.
Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp cần:
- Theo dõi riêng hàng hóa đã nhập kho nhưng chưa nhận hóa đơn;
- Đối chiếu số lượng hàng thực tế với hợp đồng và chứng từ giao nhận;
- Điều chỉnh số liệu khi nhận được hóa đơn chính thức;
- Lưu trữ đầy đủ hồ sơ phục vụ kiểm tra, đối chiếu.
Xem thêm: Cách hạch toán hàng mẫu không thu tiền đúng quy định
3. Lưu ý khi thực hiện
Doanh nghiệp nên thường xuyên rà soát các khoản hàng đã nhập nhưng chưa có hóa đơn để kịp thời xử lý. Bộ phận kho và kế toán cần phối hợp nhằm đảm bảo số liệu hàng tồn kho, công nợ và chứng từ được thống nhất.
Việc để tình trạng hàng về trước hóa đơn về sau kéo dài có thể ảnh hưởng đến việc xác định giá vốn, kê khai thuế và lập báo cáo tài chính. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động theo dõi và bổ sung chứng từ đầy đủ.
Xem thêm: Hạch toán tài khoản 154 chi phí sản xuất kinh doanh dở dang
4. Câu hỏi thường gặp
Hạch toán hàng về trước hóa đơn về sau có được không?
Trả lời: Có. Doanh nghiệp được ghi nhận hàng tồn kho khi hàng đã thực tế nhận và có đầy đủ chứng từ chứng minh giao dịch. Khi nhận hóa đơn, kế toán thực hiện đối chiếu, điều chỉnh theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Chưa có hóa đơn có được ghi nhận hàng tồn kho không?
Trả lời: Có. Doanh nghiệp có thể ghi nhận theo giá tạm tính dựa trên chứng từ hợp lệ và điều chỉnh lại khi có hóa đơn chính thức.
Có được kê khai thuế giá trị gia tăng khi chưa có hóa đơn không?
Trả lời: Không. Việc kê khai thuế giá trị gia tăng đầu vào chỉ thực hiện khi doanh nghiệp có hóa đơn, chứng từ hợp pháp đáp ứng điều kiện khấu trừ theo quy định.
Xem thêm: Bút toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho đúng quy định
Hạch toán hàng về trước hóa đơn về sau là thủ tục đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ nghiêm ngặt để bảo vệ doanh nghiệp. Để được hỗ trợ chi tiết và giải đáp thắc mắc cụ thể, hãy liên hệ ACC Khánh Hòa ngay hôm nay để nhận tư vấn chuyên nghiệp và cập nhật quy định mới nhất.
Để lại một bình luận