Hạch toán góp vốn bằng quyền sử dụng đất là thủ tục quan trọng giúp doanh nghiệp tăng vốn điều lệ mà không cần sử dụng tiền mặt. Việc thực hiện đúng quy định giúp minh bạch tài chính và tuân thủ pháp luật hiện hành. Cùng ACC Khánh Hòa tìm hiểu chi tiết cách thực hiện để tránh sai sót trong quá trình hạch toán.
1. Hướng dẫn hạch toán góp vốn bằng quyền sử dụng đất mới
Việc góp vốn bằng quyền sử dụng đất phải đáp ứng các điều kiện theo Luật Đất đai 2024, Luật Doanh nghiệp 2020 và được ghi nhận theo Thông tư 99/2025/TT-BTC. Giá trị quyền sử dụng đất góp vốn được xác định theo sự thỏa thuận của các bên hoặc thông qua tổ chức thẩm định giá theo quy định của pháp luật.
Sau khi hoàn tất thủ tục góp vốn và chuyển quyền sử dụng đất theo quy định, kế toán ghi nhận tăng tài sản và tăng vốn chủ sở hữu. Việc hạch toán phải căn cứ vào hồ sơ góp vốn, biên bản định giá và các chứng từ liên quan để bảo đảm tính hợp lệ.
2. Điều kiện góp vốn bằng quyền sử dụng đất theo quy định
Theo Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất chỉ được góp vốn bằng quyền sử dụng đất khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, như có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (trừ trường hợp được pháp luật quy định khác), đất không có tranh chấp, không bị kê biên để bảo đảm thi hành án và còn trong thời hạn sử dụng đất.
Bên cạnh đó, theo Luật Doanh nghiệp 2020, thành viên hoặc cổ đông phải thực hiện việc chuyển quyền sử dụng đất cho doanh nghiệp theo đúng quy định của pháp luật. Việc hoàn tất thủ tục chuyển quyền là căn cứ để doanh nghiệp ghi nhận tài sản và vốn góp trên sổ kế toán.
Xem thêm: Cách hạch toán vốn điều lệ chưa góp đủ chi tiết
3. Quy trình hạch toán trên sổ sách kế toán
Doanh nghiệp thực hiện hạch toán theo các bước sau:
Bước 1: Xác định giá trị quyền sử dụng đất
Giá trị quyền sử dụng đất góp vốn được xác định theo thỏa thuận của các bên hoặc kết quả thẩm định giá theo quy định của pháp luật. Đây là căn cứ để ghi nhận tài sản và vốn góp của doanh nghiệp.
Bước 2: Ghi nhận tài sản và vốn góp
Sau khi hoàn tất thủ tục góp vốn và chuyển quyền sử dụng đất theo quy định, kế toán ghi nhận tăng tài sản và tăng vốn chủ sở hữu theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Đối với quyền sử dụng đất sử dụng trực tiếp cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, kế toán ghi nhận vào TK 213 – Tài sản cố định vô hình. Trường hợp quyền sử dụng đất đáp ứng điều kiện ghi nhận là bất động sản đầu tư, doanh nghiệp thực hiện hạch toán theo tài khoản tương ứng của chế độ kế toán hiện hành.
Bút toán:
- Nợ TK 213 – Tài sản cố định vô hình (hoặc tài khoản bất động sản đầu tư nếu đáp ứng điều kiện ghi nhận);
- Có TK 411 – Vốn đầu tư của chủ sở hữu.
Bước 3: Hạch toán các chi phí liên quan
Các khoản chi phí phát sinh trực tiếp để hoàn tất việc góp vốn như lệ phí trước bạ (nếu thuộc trường hợp phải nộp), chi phí công chứng, đăng ký biến động hoặc các chi phí hợp pháp khác phát sinh trước khi đưa tài sản vào sử dụng được tính vào nguyên giá quyền sử dụng đất theo quy định của Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Ví dụ bút toán:
- Nợ TK 213 – Tài sản cố định vô hình;
- Có TK 111, 112 hoặc các tài khoản liên quan.
Xem thêm: Nghiệp vụ kế toán bán hàng trong doanh nghiệp
4. Lưu ý khi thực hiện hạch toán góp vốn bằng quyền sử dụng đất
Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ góp vốn, biên bản định giá, hợp đồng góp vốn và các giấy tờ liên quan trước khi ghi nhận trên sổ kế toán. Đồng thời, cần hoàn tất thủ tục đăng ký biến động đất đai theo quy định để bảo đảm tính pháp lý của tài sản góp vốn.
Đối với quyền sử dụng đất có thời hạn sử dụng, doanh nghiệp thực hiện phân bổ hoặc hạch toán theo quy định của chế độ kế toán hiện hành. Riêng quyền sử dụng đất ổn định, lâu dài (không xác định thời hạn) thì không thực hiện trích khấu hao hoặc phân bổ trong quá trình sử dụng theo quy định của Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Ngoài ra, doanh nghiệp cần xác định đúng mục đích sử dụng của quyền sử dụng đất để ghi nhận đúng tài khoản kế toán ngay từ đầu, qua đó bảo đảm tính chính xác của báo cáo tài chính và hạn chế rủi ro khi quyết toán thuế.
5. Câu hỏi thường gặp
Quyền sử dụng đất góp vốn có bắt buộc phải định giá không?
Trả lời: Có. Theo Luật Doanh nghiệp 2020, tài sản góp vốn không phải là tiền, ngoại tệ tự do chuyển đổi hoặc vàng phải được các thành viên, cổ đông sáng lập hoặc tổ chức thẩm định giá xác định giá trị theo quy định của pháp luật. Giá trị này là căn cứ để doanh nghiệp ghi nhận tài sản và vốn góp trên sổ kế toán.
Quyền sử dụng đất góp vốn được hạch toán vào tài khoản nào?
Trả lời: Trường hợp quyền sử dụng đất được doanh nghiệp sử dụng trực tiếp cho hoạt động sản xuất, kinh doanh thì được ghi nhận là tài sản cố định vô hình theo Thông tư 99/2025/TT-BTC. Nếu quyền sử dụng đất đáp ứng điều kiện ghi nhận là bất động sản đầu tư, doanh nghiệp thực hiện hạch toán theo tài khoản bất động sản đầu tư của chế độ kế toán hiện hành.
Quyền sử dụng đất góp vốn có phải trích khấu hao không?
Trả lời: Không phải mọi trường hợp đều trích khấu hao. Đối với quyền sử dụng đất ổn định, lâu dài (không xác định thời hạn), doanh nghiệp không thực hiện trích khấu hao hoặc phân bổ trong quá trình sử dụng. Trường hợp quyền sử dụng đất có thời hạn thì việc ghi nhận và phân bổ được thực hiện theo quy định của Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Hạch toán góp vốn bằng quyền sử dụng đất đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật để bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp. Nếu bạn cần hỗ trợ chi tiết hơn về thủ tục này, hãy liên hệ ACC Khánh Hòa để được tư vấn và thực hiện nhanh chóng.
Để lại một bình luận