Khấu hao trong bảng cân đối kế toán là một phần quan trọng trong việc phản ánh giá trị giảm dần của tài sản cố định theo thời gian. Đây là quá trình phân bổ dần chi phí của tài sản cố định vào các kỳ kế toán, giúp doanh nghiệp thể hiện chính xác hơn giá trị tài sản còn lại và tình hình tài chính của mình. Để biết thêm thông tin về nội dung này, hãy đến với bài viết dưới đây của ACC Khánh Hòa nhé!

1. Khấu hao trong bảng cân đối kế toán là gì?

Khấu hao trong bảng cân đối kế toán là quá trình phân bổ chi phí của tài sản cố định hữu hình (như máy móc, thiết bị, tòa nhà, v.v.) trong suốt thời gian sử dụng dự kiến của tài sản đó. Đây là một phần của phương pháp kế toán để phản ánh sự giảm giá trị của tài sản do hao mòn, lỗi thời, hoặc mất giá theo thời gian.

Trong bảng cân đối kế toán, khấu hao được thể hiện dưới dạng một khoản giảm giá trị của tài sản cố định, thường được ghi nhận trong mục “Tài sản cố định” (hoặc “Tài sản dài hạn”) và trừ đi một khoản “Khấu hao lũy kế”. Khấu hao lũy kế này sẽ giảm giá trị ghi nhận của tài sản cố định trong bảng cân đối kế toán, giúp phản ánh giá trị thực tế của tài sản theo thời gian.

Bên cạnh đó, theo khoản 9 Điều 2 Thông tư 45/2013/TT-BTC, khấu hao tài sản cố định được định nghĩa là việc tính toán và phân bổ một cách có hệ thống nguyên giá của tài sản cố định vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong thời gian trích khấu hao của tài sản cố định.

2. Hướng dẫn trích khấu hao tài sản cố định

Để trích khấu hao tài sản cố định, bạn cần quan tâm đến 2 vấn đề quan trọng sau đây:

Thứ nhất, về thời gian bắt đầu trích khấu hao tài sản cố định: Kế toán căn cứ theo khoản 10 Điều 2 Thông tư 45/2013/TT-BTC, xác định thời gian trích khấu hao TSCĐ là thời gian cần thiết mà doanh nghiệp thực hiện việc trích khấu hao TSCĐ để thu hồi vốn đầu tư TSCĐ. 

Thứ hai, về nguyên tắc trích khấu hao tài sản cố định, tại khoản 9 Điều 9 Thông tư 45/2013/TT-BTC có quy định như sau: “Việc trích hoặc thôi trích khấu hao TSCĐ được thực hiện bắt đầu từ ngày (theo số ngày của tháng) mà TSCĐ tăng hoặc giảm. Doanh nghiệp thực hiện hạch toán tăng, giảm TSCĐ theo quy định hiện hành về chế độ kế toán doanh nghiệp.”

Theo đó, việc trích khấu hao tài sản cố định sẽ được thực hiện bắt đầu từ ngày mà tài sản cố định tăng hoặc giảm (theo số ngày của tháng). Từ đó, doanh nghiệp thực hiện hạch toán tăng, giảm tài sản cố định theo quy định hiện hành về chế độ kế toán doanh nghiệp.

Xem thêm: Phương pháp kết chuyển chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

3. Khấu hao trong bảng cân đối kế toán có ý nghĩa thế nào?

Khấu hao trong bảng cân đối kế toán có ý nghĩa quan trọng đối với việc quản lý tài chính và kế toán của một doanh nghiệp, cụ thể như sau:

• Khấu hao giúp phản ánh sự hao mòn và mất giá của tài sản cố định (như máy móc, thiết bị, nhà xưởng) theo thời gian. Các tài sản này không thể duy trì giá trị ban đầu trong suốt thời gian sử dụng. Khấu hao giúp ghi nhận sự suy giảm giá trị này trong bảng cân đối kế toán, từ đó làm giảm giá trị ghi nhận của tài sản.
• Khấu hao là một cách để phân bổ chi phí của tài sản cố định trong suốt vòng đời sử dụng của nó. Thay vì ghi nhận toàn bộ chi phí mua tài sản vào một năm, khấu hao giúp phân bổ chi phí này đều trong nhiều năm. Điều này giúp công ty ghi nhận một phần chi phí hợp lý vào mỗi kỳ kế toán, từ đó giúp xác định chính xác hơn lợi nhuận của doanh nghiệp.
• Làm giảm lợi nhuận kế toán của doanh nghiệp vì nó được ghi nhận là chi phí trong báo cáo kết quả kinh doanh. Lợi nhuận giảm sẽ dẫn đến giảm nghĩa vụ thuế, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí thuế trong ngắn hạn.
• Việc ghi nhận khấu hao giúp bảng cân đối kế toán phản ánh chính xác hơn về giá trị còn lại của tài sản trong doanh nghiệp. Điều này cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư, các bên liên quan trong việc đánh giá khả năng sinh lời, giá trị tài sản và tình hình tài chính của công ty.
• Mặc dù khấu hao không tác động trực tiếp đến dòng tiền (vì đây là một khoản chi phí phi tiền tệ), nhưng nó giúp doanh nghiệp có một cái nhìn rõ ràng hơn về giá trị tài sản và chi phí sử dụng tài sản đó. Điều này có thể hỗ trợ trong việc lập kế hoạch ngân sách và dòng tiền cho các hoạt động tiếp theo.

Tóm lại, khấu hao trong bảng cân đối kế toán có vai trò quan trọng trong việc phản ánh chính xác giá trị tài sản, quản lý chi phí và thuế, đồng thời giúp doanh nghiệp lập kế hoạch tài chính lâu dài một cách hợp lý.

Xem thêm: Hướng dẫn lập bảng cân đối phát sinh tài khoản

4. Quy định về chi phí khấu hao tài sản cố định không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp 

Các khoản chi phí khấu hao tài sản cố định không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp trong những trường hợp sau, được quy định tại điểm 2.2 khoản 2 Điều 6 Thông tư 78/2014/TT-BTC (sửa đổi bởi Điều 1 Thông tư 151/2014/TT-BTC, sửa đổi, bổ sung tại Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC và bổ sung bởi khoản 1 Điều 3 Thông tư 25/2018/TT-BTC):

• Chi phí khấu hao đối với tài sản cố định không dùng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ: Tài sản cố định phục vụ cho người lao động như nhà nghỉ giữa ca, nhà ăn, nhà thay đồ, phòng y tế, thư viện, nhà trẻ, khu thể thao, bể chứa nước, nhà để xe, xe đưa đón người lao động, nhà ở cho công nhân, chi phí xây dựng cơ sở vật chất và máy móc phục vụ đào tạo nghề sẽ được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
• Chi phí khấu hao đối với tài sản cố định không có giấy tờ chứng minh quyền sở hữu (ngoại trừ tài sản cố định thuê mua tài chính).
• Chi phí khấu hao đối với tài sản cố định không được quản lý, theo dõi và hạch toán trong sổ sách kế toán theo quy định hiện hành.
• Chi phí khấu hao vượt quá mức quy định hiện hành của Bộ Tài chính về quản lý và sử dụng tài sản cố định.

Doanh nghiệp phải thông báo phương pháp khấu hao tài sản cố định đã chọn với cơ quan thuế trước khi thực hiện trích khấu hao, và thực hiện khấu hao theo các quy định của Bộ Tài chính. Doanh nghiệp có thể áp dụng phương pháp khấu hao nhanh nhưng không vượt quá 2 lần mức khấu hao theo phương pháp đường thẳng, điều kiện là doanh nghiệp phải có lãi.

Ngoài ra, tài sản cố định góp vốn hoặc điều chuyển trong các trường hợp chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình nếu có đánh giá lại sẽ được tính khấu hao theo giá trị đánh giá lại. Các tài sản cố định tự làm sẽ được tính khấu hao dựa trên tổng chi phí sản xuất hình thành tài sản đó.

Các tài sản không đáp ứng đủ điều kiện để xác định là tài sản cố định (như công cụ, dụng cụ) sẽ được phân bổ chi phí trong tối đa 3 năm.

Các trường hợp khác:

• Khấu hao đối với tài sản đã hết khấu hao không được tính vào chi phí trừ.
• Phần khấu hao vượt mức đối với ô tô (trừ ô tô phục vụ kinh doanh vận tải, du lịch, khách sạn) và các tài sản như tàu bay dân dụng, du thuyền không phục vụ vận tải hoặc du lịch sẽ không được trừ vào chi phí.
• Khấu hao đối với công trình trên đất không sử dụng cho sản xuất, kinh doanh được tính vào chi phí trừ phần diện tích không dùng cho mục đích này.
• Tạm dừng tài sản cố định do sản xuất theo mùa vụ hoặc bảo dưỡng có thời gian dưới 12 tháng vẫn được trích khấu hao và tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.

Cuối cùng, quyền sử dụng đất lâu dài không được trích khấu hao, nhưng quyền sử dụng đất có thời hạn nếu có hóa đơn, chứng từ hợp lệ và tham gia vào hoạt động sản xuất, kinh doanh sẽ được phân bổ dần vào chi phí được trừ.

5. Câu hỏi thường gặp

Trong kế toán có thể sử dụng mẫu Bảng tính và phân bổ khấu hao tài sản cố định nào?

Thông thường, kế toán sử dụng mẫu Bảng tính và phân bổ khấu hao tài sản cố định là Mẫu số 06-TSCĐ Phụ lục 3 ban hành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC

Khấu hao được tính như thế nào trong bảng cân đối kế toán?

Khấu hao được tính bằng cách sử dụng các phương pháp như khấu hao đường thẳng hoặc khấu hao giảm dần, tùy thuộc vào quy định của doanh nghiệp. Mỗi năm, một phần giá trị tài sản cố định sẽ được trích vào chi phí và ghi nhận vào bảng cân đối kế toán.

Khấu hao có ảnh hưởng đến báo cáo tài chính không?

Có, khấu hao ảnh hưởng đến báo cáo tài chính, đặc biệt là bảng cân đối kế toán (giảm giá trị tài sản) và báo cáo kết quả kinh doanh (tăng chi phí và giảm lợi nhuận).

Tóm lại, khấu hao trong bảng cân đối kế toán không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định kế toán mà còn đảm bảo tính chính xác trong việc tính toán và báo cáo tài chính. Đây là yếu tố quan trọng để theo dõi sự suy giảm giá trị của tài sản cố định và ảnh hưởng đến lợi nhuận cũng như thuế phải nộp của doanh nghiệp. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ với ACC Khánh Hòa để được hỗ trợ nhanh chóng nhất.