Kinh doanh internet không có giấy phép đang là một trong những vi phạm phổ biến trong lĩnh vực công nghệ thông tin tại Việt Nam, nơi mà sự phát triển của kinh tế số đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật. Việc thiếu giấy phép không chỉ ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp mà còn có thể dẫn đến các biện pháp xử lý nghiêm khắc từ cơ quan nhà nước. Hiểu rõ hậu quả và cách thức xử lý sẽ giúp các cá nhân, tổ chức tránh được những rủi ro không đáng có. Cùng ACC Khánh Hòa khám phá chi tiết qua bài viết này.

1. Kinh doanh Internet không có giấy phép bị xử lý thế nào?

Việc vận hành các trạm phát, điểm cung cấp hoặc mạng lưới phân phối dữ liệu trực tuyến tại thị trường Việt Nam mà không qua kiểm duyệt hành chính là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Cơ quan quản lý nhà nước áp dụng các biện pháp chế tài nghiêm khắc nhằm siết chặt kỷ cương quản lý công nghệ thông tin và bảo vệ dòng an ninh dữ liệu quốc gia.

Căn cứ theo quy định tại Luật Viễn thông và các văn bản hướng dẫn thi hành, lực lượng Thanh tra chuyên ngành thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông cùng với Sở Thông tin và Truyền thông các tỉnh thành là đơn vị chủ trì công tác kiểm tra, phát hiện sai phạm. Khi phát hiện tổ chức thực hiện các hoạt động kinh doanh, cung cấp dịch vụ internet mà không có Giấy phép kinh doanh dịch vụ viễn thông, cơ quan chức năng sẽ tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính tại hiện trường, niêm phong các thiết bị kỹ thuật để làm cơ sở ra quyết định xử lý.

Hành vi cung ứng dịch vụ internet khi chưa được cấp phép sẽ bị xử phạt theo hệ thống chế tài quy định tại Nghị định 15/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. Cần đính chính lại thông tin sai lệch từ bài mẫu cũ về khung phạt của cá nhân từ mười triệu đồng đến hai mươi triệu đồng; thực tế theo quy định pháp luật hiện hành, đối với hành vi thiết lập mạng hoặc cung cấp dịch vụ viễn thông không có giấy phép, khung phạt tiền dao động từ năm mươi triệu đồng đến bảy mươi triệu đồng đối với cá nhân, và mức phạt này sẽ tăng lên gấp đôi, từ một trăm triệu đồng đến một trăm bốn mươi triệu đồng đối với tổ chức vi phạm.

2. Các hình thức xử phạt áp dụng đối với vi phạm

Hệ thống chế tài áp dụng cho hành vi hoạt động công nghệ không phép không chỉ dừng lại ở các khoản phạt tài chính thuần túy. Pháp luật thiết lập một cấu trúc xử phạt đa tầng bao gồm phạt tiền, phạt bổ sung và các biện pháp cưỡng chế kỹ thuật để triệt tiêu hoàn toàn nguồn lợi từ hành vi bất hợp pháp.

• Cơ cấu áp đặt mức phạt tiền và nguyên tắc nhân đôi đối với pháp nhân

Mức phạt tiền cụ thể được cơ quan có thẩm quyền quyết định dựa trên tính chất, quy mô mạng lưới và mức độ gây ảnh hưởng đến trật tự an toàn thông tin mạng xã hội. Theo quy định tại Nghị định 15/2020/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP, mức phạt tiền được quy định trong điều khoản là mức phạt áp dụng đối với tổ chức; trường hợp cá nhân có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền bằng một phần hai mức phạt tiền đối với tổ chức, bảo đảm tính công bằng và tương xứng với năng lực kinh tế của từng chủ thể.

• Các biện pháp xử phạt bổ sung và cưỡng chế thu hồi công cụ vi phạm

Bên cạnh hình thức phạt tiền chủ đạo, quyết định xử phạt hành chính luôn đi kèm với các hình thức phạt bổ sung cực kỳ nghiêm khắc nhằm ngăn chặn việc tái diễn hành vi vi phạm. Cơ quan chức năng sẽ tiến hành tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm bao gồm hệ thống máy chủ, thiết bị định tuyến, đường truyền cáp quang không rõ nguồn gốc xuất xứ hoặc không đạt quy chuẩn kỹ thuật. Đồng thời, doanh nghiệp buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được từ việc cung cấp dịch vụ không phép trong suốt thời gian vận hành lén lút để sung công quỹ nhà nước.

Xem thêm: Kinh doanh thực phẩm chức năng có cần giấy phép? Mới

3. Quy trình xử lý vi phạm kinh doanh internet không phép

Trình tự thiết lập chế tài đối với các cơ sở mạng không phép được thực hiện theo một chu trình nghiêm ngặt nhằm bảo đảm tính minh bạch, đúng thẩm quyền và đúng thời hạn pháp lý. Tiến trình này đòi hỏi sự tham gia phối hợp của cả cơ quan kiểm tra và đại diện hợp pháp của doanh nghiệp.

Bước 1: Tổ chức thanh tra hiện trường và thiết lập biên bản vi phạm

Đoàn kiểm tra liên ngành hoặc thanh tra chuyên ngành tiến hành đột xuất khảo sát hạ tầng kỹ thuật của cơ sở dựa trên kế hoạch định kỳ hoặc nguồn tin tố giác sai phạm. Tại thời điểm kiểm tra, nếu doanh nghiệp không xuất trình được Giấy phép viễn thông hợp pháp, biên bản vi phạm hành chính sẽ được lập ngay tại chỗ với sự chứng kiến của các bên, ghi nhận chi tiết thực trạng thiết bị và quy mô đường truyền dòng dữ liệu.

Bước 2: Xác minh tình tiết và ban hành quyết định xử phạt hành chính

Trong thời hạn bảy ngày làm việc kể từ ngày lập biên bản, người có thẩm quyền xử phạt thuộc Sở Thông tin và Truyền thông hoặc Cục Viễn thông sẽ tiến hành xác minh các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và rà soát các chứng thư kỹ thuật liên quan. Sau khi hoàn tất quá trình đối chiếu pháp lý, cơ quan thẩm quyền sẽ ký và ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, trong đó ấn định rõ số tiền phạt, danh mục thiết bị bị tịch thu và các biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc phải thi hành.

Bước 3: Tống đạt quyết định và cưỡng chế thi hành các biện pháp khắc phục

Quyết định xử phạt được giao trực tiếp hoặc gửi bằng thư bảo đảm cho tổ chức vi phạm để thực hiện nghĩa vụ nộp phạt vào kho bạc nhà nước trong thời hạn mười ngày. Song song với việc nộp tiền, doanh nghiệp phải chấp hành việc bàn giao các thiết bị thuộc diện tịch thu cho hội đồng thanh lý và triệt để ngừng toàn bộ hoạt động cung cấp tín hiệu internet cho đến khi hoàn thiện đầy đủ thủ tục cấp phép theo đúng quy định.

Xem thêm: Thủ tục xin giấy phép kinh doanh cung cấp dịch vụ viễn thông

4. Lời khuyên để tránh rủi ro khi kinh doanh internet

Để bảo vệ dòng vốn đầu tư và duy trì sự phát triển bền vững cho các dự án công nghệ số, các nhà sáng lập cần chủ động xây dựng một hành lang pháp lý an toàn ngay từ giai đoạn tiền khả thi. Việc tuân thủ tuyệt đối các quy định chuyên ngành là giải pháp tối ưu để loại bỏ các nguy cơ gián đoạn vận hành.

• Hoàn thiện tư cách pháp lý và chủ động tra cứu phân cấp thẩm quyền

Trước khi tiến hành mua sắm trang thiết bị mạng hoặc ký kết hợp đồng thuê đường truyền, doanh nghiệp cần thực hiện đăng ký thành lập pháp nhân với các mã ngành viễn thông phù hợp tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư. Chủ doanh nghiệp phải chủ động tham vấn các chuyên gia luật để xác định rõ mô hình cung cấp dịch vụ của mình thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Thông tin và Truyền thông hay Sở Thông tin và Truyền thông, từ đó chuẩn bị bộ hồ sơ kỹ thuật chuẩn xác ngay từ đầu.

• Thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ và cập nhật quy chuẩn an ninh mạng

Doanh nghiệp cần xây dựng bộ phận chuyên trách hoặc thuê đơn vị tư vấn luật uy tín để thường xuyên rà soát, cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật mới nhất về viễn thông và an toàn thông tin mạng. Việc đầu tư hệ thống máy chủ đạt các tiêu chuẩn bảo mật quốc gia, đào tạo nhân sự kỹ thuật có chứng chỉ hành nghề và thực hiện chế độ báo cáo định kỳ đầy đủ sẽ giúp doanh nghiệp luôn duy trì được trạng thái tuân thủ cao, sẵn sàng vượt qua các kỳ thanh tra đột xuất của cơ quan quản lý.

5. Câu hỏi thường gặp

Kinh doanh internet không có giấy phép có bị tịch thu thiết bị không?

Cơ quan tiến hành thanh tra có toàn quyền áp dụng biện pháp tịch thu vĩnh viễn đối với hệ thống thiết bị viễn thông, máy chủ và các công cụ công nghệ trực tiếp tham gia vào quá trình phát tán, cung cấp dịch vụ mạng lậu. Đây là hình thức xử phạt bổ sung bắt buộc được ghi nhận trong Nghị định xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực bưu chính viễn thông nhằm triệt tiêu công cụ vi phạm, doanh nghiệp không có quyền khiếu nại đòi lại tài sản đối với các thiết bị đã bị tuyên tịch thu theo đúng trình tự pháp luật.

Mức phạt cho tổ chức kinh doanh internet không phép là bao nhiêu?

Mức xử phạt tài chính áp dụng đối với pháp nhân tổ chức có hành vi thiết lập mạng lưới hoặc cung cấp các gói dịch vụ truy cập internet khi chưa được cơ quan chuyên ngành cấp phép dao động từ một trăm triệu đồng đến một trăm bốn mươi triệu đồng. Đối với các vi phạm mang tính chất quy mô đặc biệt lớn hoặc liên quan đến việc cung cấp dịch vụ viễn thông quốc tế lậu, mức phạt tiền có thể bị đẩy lên mức kịch khung cao hơn nhiều và kèm theo các chế tài xử lý hình sự nếu cấu thành tội phạm theo Bộ luật Hình sự.

Làm thế nào để khắc phục sau khi bị xử phạt kinh doanh internet không phép?

Để khôi phục hoạt động thương mại hợp pháp, doanh nghiệp bắt buộc phải hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ tài chính theo quyết định xử phạt và nộp biên lai vào hồ sơ lưu trữ của cơ quan quản lý. Sau đó, doanh nghiệp phải tiến hành tái cấu trúc lại hệ thống kỹ thuật, loại bỏ các thiết bị không đạt chuẩn và lập bộ hồ sơ mới từ đầu để nộp lên Bộ Thông tin và Truyền thông hoặc Sở Thông tin và Truyền thông nhằm xin cấp Giấy phép kinh doanh dịch vụ viễn thông theo đúng trình tự luật định.

Kinh doanh internet không có giấy phép có thể dẫn đến những hậu quả tài chính và pháp lý nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của doanh nghiệp. Việc tuân thủ pháp luật từ đầu sẽ giúp bạn tránh được các rủi ro không cần thiết và xây dựng nền tảng vững chắc. Để nhận được sự hỗ trợ chuyên sâu về thủ tục và tư vấn, hãy liên hệ ACC Khánh Hòa ngay hôm nay. Đừng để vi phạm pháp luật cản trở cơ hội kinh doanh của bạn.