Khi bị khởi kiện, việc đầu tiên bị đơn cần làm sau khi nhận được thông báo từ Tòa án là trình bày quan điểm của mình thông qua bản tự khai. Đây không chỉ là một thủ tục hành chính mà là văn bản pháp lý nền tảng để Tòa án xem xét sự việc một cách khách quan. Tuy nhiên, nhiều người vì lo lắng hoặc thiếu kinh nghiệm đã trình bày sai lệch, dẫn đến bất lợi về sau. Trong bài viết này, ACC Khánh Hòa sẽ cung cấp mẫu bản tự khai bị đơn chuẩn xác cùng những kinh nghiệm để bạn tự tin đối diện với tố tụng.

1. Bản tự khai bị đơn là gì và tại sao nó quan trọng?

Bản tự khai bị đơn là văn bản pháp lý mà bị đơn sử dụng để trình bày quan điểm, lý do và phản bác (nếu có) đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, theo quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP về một số biểu mẫu trong tố tụng dân sự.

Văn bản này giúp Tòa án có cái nhìn toàn diện về vụ việc từ phía bị đơn, đảm bảo nguyên tắc công bằng và bình đẳng trong tố tụng.

Nó quan trọng vì:

• Giúp bị đơn bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh bị xử lý vắng mặt hoặc dựa hoàn toàn vào lập luận của nguyên đơn.
• Là cơ sở để Tòa án đánh giá chứng cứ và áp dụng pháp luật đúng đắn.
• Nếu không nộp, bị đơn có thể mất cơ hội phản bác, dẫn đến rủi ro cao hơn trong phán quyết.

Theo Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, bị đơn là bên bị khởi kiện vì bị cáo buộc xâm phạm quyền lợi của nguyên đơn, và bản tự khai là công cụ thiết yếu để tham gia tố tụng hiệu quả.

2. Thời hạn bị đơn phải nộp bản tự khai cho Tòa án

Theo Điều 199 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, bị đơn phải nộp bản tự khai trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được thông báo thụ lý vụ án từ Tòa án. Thời hạn này nhằm đảm bảo tiến độ tố tụng nhanh chóng và công bằng.

Nếu cần thêm thời gian, bị đơn có thể nộp đơn đề nghị gia hạn trước khi hết hạn, nêu rõ lý do chính đáng (như thu thập chứng cứ). Tòa án sẽ xem xét và gia hạn không quá 15 ngày nữa.

Từ năm 2026, theo tinh thần cải cách tư pháp, bị đơn có thể nộp bản tự khai qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án bằng chữ ký số hoặc tài khoản VNeID, giúp thủ tục nhanh hơn và bảo mật dữ liệu cá nhân tốt hơn.

3. Tải mẫu bản tự khai bị đơn chuẩn pháp lý

Dưới đây là mẫu bản tự khai bị đơn chuẩn theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP. Bạn có thể tải file tham khảo để chỉnh sửa phù hợp với vụ việc cụ thể.

Tải xuống PDF | Tải xuống Word 

Xem thêm: Mẫu đơn xin đóng mã số thuế hộ kinh doanh mới nhất

4. Hướng dẫn chi tiết cách viết bản tự khai bị đơn đầy đủ nhất

4.1. Thông tin cá nhân và tư cách tố tụng

Bắt đầu bằng phần đầu văn bản: Ghi tiêu đề quốc hiệu, ngày tháng, và "BẢN TRÌNH BÀY Ý KIẾN".

Tiếp theo, nêu căn cứ pháp lý (Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và các luật liên quan).

Ghi đầy đủ thông tin cá nhân: Họ tên, ngày sinh, số CMND/CCCD, nơi đăng ký thường trú, chỗ ở hiện tại. Xác nhận ngày nhận thông báo thụ lý vụ án, số vụ án, và nội dung khởi kiện.

4.2. Trình bày ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn

Mô tả sự việc tranh chấp một cách khách quan, trình bày quan điểm phản bác từng yêu cầu của nguyên đơn. Sử dụng ngôn ngữ rõ ràng, logic, dựa trên sự kiện và chứng cứ.

Ví dụ trong vụ kiện đòi nợ: "Ngày …/…/…, tôi vay anh Nguyễn Văn A số tiền 100.000.000 đồng, thời hạn 24 tháng, lãi suất 2,5%/tháng. Tôi đã trả đúng hạn hai kỳ đầu và một phần gốc sau đó. Tôi không đồng ý với yêu cầu đòi … đồng vì chỉ nợ … đồng gốc và lãi theo thỏa thuận."

4.3. Đưa ra các yêu cầu phản tố (nếu có)

Nếu có, nêu rõ yêu cầu phản tố (theo Điều 200 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015), như bù trừ nghĩa vụ hoặc loại trừ yêu cầu của nguyên đơn. Phải nộp kèm tạm ứng án phí cho phần phản tố.

Liệt kê chứng cứ kèm theo ở cuối văn bản.

Xem thêm: Mẫu đơn xin phép sửa chữa nhà cấp 4 chuẩn xác nhất

5. Những lỗi sai thường gặp khiến bị đơn mất lợi thế khi làm bản tự khai

• Trình bày cảm tính, thiếu chứng cứ: Dẫn đến Tòa án không tin cậy lập luận.
• Bỏ sót thông tin cá nhân hoặc số vụ án: Làm văn bản không hợp lệ.
• Không phản bác cụ thể từng yêu cầu: Bị đơn có thể bị coi là thừa nhận ngầm.
• Quên đính kèm chứng cứ: Mất cơ hội chứng minh.
• Viết quá dài dòng hoặc mơ hồ: Làm Tòa án khó nắm bắt.

Để tránh, hãy tham khảo luật sư và kiểm tra lại theo biểu mẫu tại Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP.

6. Thủ tục nộp bản tự khai và các chứng cứ đính kèm

Nộp trực tiếp tại Tòa án hoặc qua bưu điện (trước 2026); từ 2026, nộp điện tử qua Cổng thông tin Tòa án với chữ ký số. Gửi bản sao cho nguyên đơn nếu Tòa án yêu cầu.

Danh sách hồ sơ cần chuẩn bị kèm bản tự khai:

• Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân (Bản sao chứng thực).
• Các văn bản, tài liệu liên quan đến nội dung vụ án (Hợp đồng, biên lai, ảnh chụp…).
• Danh mục các tài liệu, chứng cứ nộp kèm theo bản tự khai.
• Giấy ủy quyền (Nếu bị đơn ủy quyền cho người khác tham gia tố tụng).

Tòa án 2026 tăng cường bảo mật dữ liệu cá nhân trong bản tự khai, tránh công khai thông tin nhạy cảm trên cổng bản án.

7. Câu hỏi thường gặp

Bị đơn không nộp bản tự khai có sao không?

Tòa án vẫn tiến hành xét xử dựa trên chứng cứ hiện có. Tuy nhiên, việc không nộp bản tự khai đồng nghĩa với việc bạn từ bỏ quyền phản bác các cáo buộc của nguyên đơn, dẫn đến rủi ro thua kiện rất cao.

Có thể sửa đổi nội dung bản tự khai sau khi đã nộp không?

Có. Bị đơn có quyền bổ sung hoặc thay đổi bản tự khai trước khi Tòa án mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải.

Có cần luật sư ký tên vào bản tự khai của bị đơn không?

Không bắt buộc. Nhưng để đảm bảo các luận điểm pháp lý sắc bén, bạn nên tham khảo ý kiến luật sư trước khi ký tên xác nhận vào bản tự khai.

Mẫu bản tự khai của bị đơn là gì?

Mẫu bản tự khai của bị đơn là văn bản mà bị đơn sử dụng để trình bày các thông tin liên quan đến vụ án, bao gồm thông tin cá nhân, sự kiện, và quan điểm pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong quá trình tố tụng.

Thời hạn nộp bản tự khai của bị đơn là bao lâu?

Theo Điều 199 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, bị đơn phải nộp bản tự khai trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhận được thông báo của Tòa án. Trường hợp cần gia hạn, bị đơn phải nộp đơn đề nghị gia hạn trước khi hết thời hạn nộp.

Qua bài viết này, chúng ta đã cùng tìm hiểu về cấu trúc, nội dung và cách viết mẫu bản tự khai bị đơn hiệu quả. Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần thêm sự hỗ trợ, đừng ngần ngại liên hệ với ACC Khánh Hòa để được tư vấn và hỗ trợ một cách nhanh chóng, chuyên nghiệp.