Hàng xóm xây dựng lấn chiếm, che khuất tầm nhìn hoặc thi công sai giấy phép gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết cấu ngôi nhà của bạn? Việc gửi mẫu đơn khiếu nại về xây dựng trái phép là bước đi pháp lý đầu tiên và quan trọng nhất để yêu cầu cơ quan chức năng can thiệp. Bài viết dưới đây của ACC Khánh Hòa sẽ cung cấp cho bạn mẫu đơn khiếu nại về xây dựng trái phép chuẩn xác cùng quy trình thực hiện.

1. Xây dựng trái phép là gì? Các trường hợp cần làm đơn khiếu nại

Xây dựng trái phép là hành vi thực hiện công trình xây dựng mà không có giấy phép hoặc không đúng nội dung giấy phép được cấp, theo quy định tại Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2020).

Các trường hợp cần làm đơn khiếu nại bao gồm: xây dựng lấn chiếm đất công, sai vị trí hoặc quy mô so với giấy phép, ảnh hưởng đến an toàn kết cấu công trình lân cận, hoặc vi phạm quy hoạch đô thị gây ô nhiễm môi trường và che khuất tầm nhìn. Khi quyền lợi hợp pháp bị xâm phạm, công dân có quyền khiếu nại theo Luật Khiếu nại 2011 và Luật Tố cáo 2018, nhằm yêu cầu cơ quan nhà nước kiểm tra, đình chỉ và xử lý vi phạm.

2. Mẫu đơn khiếu nại về xây dựng trái phép mới nhất (Tải miễn phí)

2.1. Link tải mẫu đơn bản Word chuẩn quy định

Tải xuống PDF | Tải xuống Word 

>>> Xem thêm: Mẫu đơn khiếu nại thu hồi đất đai mới

2.2. Hướng dẫn chi tiết cách điền thông tin trong đơn

Khi soạn mẫu đơn khiếu nại về xây dựng trái phép, cần đảm bảo tính chính xác và đầy đủ để tránh bị từ chối thụ lý.

Phần Kính gửi: Ghi rõ cơ quan có thẩm quyền như UBND cấp xã/phường hoặc quận/huyện nơi xảy ra vi phạm.

Thông tin người khiếu nại: Ghi họ tên in hoa có dấu, ngày sinh đầy đủ (ngày/tháng/năm), số CMND/CCCD, ngày cấp, nơi cấp và địa chỉ hiện tại chi tiết (tên đường, phường/xã, quận/huyện, tỉnh/thành phố).

Nội dung khiếu nại: Mô tả cụ thể sự việc, ví dụ: "Hộ ông/bà X tại địa chỉ Y đã xây dựng không phép từ ngày Z, lấn chiếm diện tích A m² đất công, ảnh hưởng đến đường đi và an toàn nhà tôi. Đính kèm ảnh chụp hiện trường và bản sao sổ đỏ." Trích dẫn căn cứ pháp lý như Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020) để tăng tính thuyết phục.

Lời cam đoan và chữ ký: Ký tay và ghi rõ họ tên.

Xem thêm: Mẫu đơn xin xác nhận của xã mới nhất

3. Thẩm quyền giải quyết khiếu nại trật tự xây dựng thuộc về ai?

3.1. Vai trò của UBND cấp xã/phường

UBND cấp xã/phường là cơ quan đầu tiên tiếp nhận và xử lý đơn khiếu nại về xây dựng trái phép, theo Luật Khiếu nại 2011. Họ có trách nhiệm kiểm tra hiện trường trong vòng 7 ngày, ra quyết định tạm đình chỉ thi công nếu phát hiện vi phạm và hòa giải tại chỗ.

3.2. Trách nhiệm của Thanh tra Sở Xây dựng

Thanh tra Sở Xây dựng chịu trách nhiệm thẩm tra các trường hợp phức tạp, đặc biệt vi phạm lớn hoặc liên quan quy hoạch đô thị, theo Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020) và Nghị định 16/2022/NĐ-CP. Họ phối hợp với UBND cấp huyện để xử phạt và buộc khắc phục hậu quả.

4. Quy trình 04 bước khiếu nại xây dựng trái phép hiệu quả nhanh

Để khiếu nại xây dựng trái phép hiệu quả, tuân thủ quy trình sau theo Luật Khiếu nại 2011 và Nghị định 124/2020/NĐ-CP:

Bước 1: Thu thập chứng cứ

Chụp ảnh, video hiện trường vi phạm; lấy bản sao giấy phép xây dựng (nếu có) của công trình lân cận; chuẩn bị sổ đỏ và biên bản hòa giải cơ sở (nếu đã thử hòa giải với bên vi phạm).

Bước 2: Soạn và nộp đơn

Sử dụng mẫu đơn khiếu nại về xây dựng trái phép chuẩn, nộp trực tiếp hoặc trực tuyến qua cổng thông tin địa phương đến UBND cấp xã/phường. Đính kèm tài liệu chứng minh.

Bước 3: Theo dõi thụ lý

Cơ quan nhận đơn phải thông báo thụ lý trong 3-7 ngày làm việc. Nếu không, khiếu nại lên cấp trên.

Bước 4: Tham gia xác minh và nhận kết quả

Hợp tác kiểm tra hiện trường; nhận quyết định giải quyết trong thời hạn quy định. Nếu không đồng ý, khiếu nại lần 2 hoặc khởi kiện hành chính.

Danh sách các tài liệu cần đính kèm đơn:

• Ảnh chụp hiện trường hành vi xây dựng trái phép.
• Bản sao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) của người khiếu nại.
• Biên bản hòa giải tại cơ sở (nếu có).
• Các giấy tờ, tài liệu chứng minh thiệt hại hoặc vi phạm lấn chiếm.

5. Thời hạn giải quyết khiếu nại và mức xử phạt mới nhất

Thời hạn giải quyết khiếu nại: Theo Luật Khiếu nại 2011 và Nghị định 124/2020/NĐ-CP, cơ quan có thẩm quyền phải kiểm tra và thông báo thụ lý trong 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn. Thời gian giải quyết lần đầu là 30 ngày (có thể gia hạn đến 45 ngày cho trường hợp phức tạp). Nếu khiếu nại lần 2, thời hạn là 15-30 ngày.

Mức xử phạt mới nhất: Theo Nghị định 16/2022/NĐ-CP, mức phạt đối với xây dựng không phép hoặc sai phép tăng mạnh so với trước, từ 40-60 triệu đồng đối với nhà ở riêng lẻ tại đô thị, lên đến 1 tỷ đồng cho công trình lớn.

Ngoài phạt tiền, buộc tháo dỡ công trình, khôi phục tình trạng ban đầu và bồi thường thiệt hại. Năm 2026, các quy định tiếp tục siết chặt nhằm răn đe, với tiếp nhận đơn trực tuyến qua app địa phương, nhưng đơn giấy vẫn là chứng cứ chính.

6. Câu hỏi thường gặp

Gửi đơn khiếu nại bao lâu thì công trình sai phạm bị đình chỉ?

Ngay khi nhận được phản ánh và kiểm tra có dấu hiệu vi phạm, UBND cấp xã có quyền ra quyết định tạm đình chỉ thi công để xác minh, theo Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020).

Tôi có thể giấu tên khi làm đơn tố cáo không?

Theo Luật Tố cáo 2018, cơ quan chức năng có trách nhiệm giữ bí mật thông tin người tố cáo. Tuy nhiên, đơn cần có thông tin liên lạc chính xác để xác minh nội dung.

Nếu UBND xã không giải quyết thì tôi phải làm gì?

Bạn có quyền khiếu nại lần 2 lên UBND cấp tỉnh/thành phố  hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân để bảo vệ quyền lợi, theo Luật Khiếu nại 2011.

Ai có quyền viết đơn khiếu nại về xây dựng trái phép?

Theo Luật Khiếu nại 2011, bất kỳ công dân, cơ quan, tổ chức nào có căn cứ cho rằng hành vi xây dựng trái phép xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp đều có quyền lập đơn.

Nộp đơn khiếu nại về xây dựng trái phép ở đâu?

Gửi đến UBND cấp xã/phường nơi xảy ra vi phạm hoặc Thanh tra xây dựng thuộc UBND cấp huyện/quận.

Qua bài viết trên, chúng ta đã tìm hiểu về mẫu đơn khiếu nại về xây dựng trái phép và các thủ tục liên quan. Khiếu nại là một quyền lợi hợp pháp của công dân, giúp bảo vệ quyền lợi của bản thân và cộng đồng trước hành vi vi phạm pháp luật. Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần thêm sự hỗ trợ, đừng ngần ngại liên hệ với ACC Khánh Hòa để được tư vấn và hỗ trợ một cách nhanh chóng, chuyên nghiệp.