Việc vắng mặt tại một phiên tòa hình sự không phải lúc nào cũng được chấp nhận và nếu không thực hiện đúng thủ tục, quyền lợi của bạn có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến việc bị dẫn giải hoặc áp giải. Vậy làm sao để xin vắng mặt đúng luật? Bài viết này, ACC Khánh Hòa sẽ cung cấp cho bạn mẫu đơn xin vắng mặt tại phiên toà hình sự chuẩn xác cùng lộ trình thực hiện an toàn nhất.

1. Khi nào được phép xin vắng mặt tại phiên tòa hình sự?

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021), phiên tòa xét xử vụ án hình sự phải có mặt đầy đủ những người theo quy định, trừ trường hợp vắng mặt vì lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan (Điều 26).

Đối với bị cáo, sự có mặt là bắt buộc theo giấy triệu tập của Tòa án trong suốt thời gian xét xử (Điều 290). Nếu vắng mặt không vì lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, bị cáo có thể bị áp giải. Tuy nhiên, Tòa án chỉ xét xử vắng mặt bị cáo trong các trường hợp cụ thể: bị cáo trốn và truy nã không kết quả; bị cáo ở nước ngoài không thể triệu tập; bị cáo đề nghị xét xử vắng mặt và được Hội đồng xét xử chấp nhận; hoặc vắng mặt không gây trở ngại cho việc xét xử.

Đối với bị hại, đương sự hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, việc vắng mặt cũng phải được xem xét dựa trên nguyên tắc không ảnh hưởng đến quyền tranh tụng và xét xử công bằng. Nghị quyết 05/2017/NQ-HĐTP hướng dẫn về mẫu văn bản trong tố tụng hình sự nhấn mạnh rằng đơn xin vắng mặt phải được nộp kịp thời để Hội đồng xét xử quyết định hoãn phiên hoặc tiến hành vắng mặt nếu phù hợp.

2. Mẫu đơn xin vắng mặt tại phiên tòa hình sự mới nhất

Mẫu đơn xin vắng mặt tại phiên toà hình sự cần tuân thủ mẫu văn bản theo Nghị quyết 05/2017/NQ-HĐTP, đảm bảo nội dung rõ ràng, trung thực và kèm chứng cứ. Dưới đây là mẫu chuẩn dựa trên Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021)

2.1. Link tải mẫu đơn bản Word miễn phí

Tải xuống PDF | Tải xuống Word 

2.2. Hướng dẫn chi tiết cách điền đơn xin vắng mặt

Để soạn mẫu đơn xin vắng mặt tại phiên toà hình sự đúng quy định, hãy thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Ghi thông tin người gửi và Tòa án thụ lý. Bao gồm họ tên, ngày sinh, số CMND/CCCD, địa chỉ, vai trò trong vụ án (bị cáo, bị hại, nhân chứng…).

Bước 2: Nêu rõ thông tin phiên tòa (số hồ sơ, ngày giờ, tội danh) và xác nhận đã nhận giấy triệu tập.

Bước 3: Trình bày lý do vắng mặt chi tiết, kèm cam kết giữ nguyên lời khai trước đó và lý do không muốn hoãn phiên (trích dẫn Điều 290 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 sửa đổi 2021).

Bước 4: Đề nghị cụ thể (xét xử vắng mặt) và liệt kê tài liệu kèm theo.

Bước 5: Ký tên, ghi ngày tháng và gửi đơn ít nhất 3-5 ngày trước phiên tòa.

Lưu ý: Đơn phải trung thực, có chứng cứ xác minh; không cần công chứng nhưng nên có xác nhận từ cơ quan liên quan để tăng tính thuyết phục.

Xem thêm: Mẫu đơn xác nhận tạm trú mới nhất

3. Các lý do vắng mặt được tòa án chấp nhận là "Chính đáng"

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021), lý do vắng mặt phải là bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, không ảnh hưởng đến xét xử. Các lý do phổ biến được chấp nhận bao gồm:

3.1. Trở ngại do thiên tai, dịch bệnh hoặc hỏa hoạn

Ví dụ: Dịch bệnh COVID-19 hoặc thiên tai khiến di chuyển bất khả, cần giấy xác nhận từ chính quyền địa phương theo hướng dẫn tại Nghị quyết 05/2017/NQ-HĐTP.

3.2. Tình trạng sức khỏe (Có xác nhận của cơ sở y tế)

Bệnh hiểm nghèo hoặc tâm thần, với giấy xác nhận từ bệnh viện; Tòa án có thể tạm đình chỉ nếu cần (Điều 290).

3.3. Thân nhân bị ốm đau, tai nạn đột xuất

Lý do cá nhân đột xuất như chăm sóc thân nhân, kèm chứng cứ từ cơ sở y tế hoặc chính quyền.

Xem thêm: Mẫu đơn xin phép sửa chữa nhà cấp 4 chuẩn xác nhất

4. Thủ tục nộp đơn xin vắng mặt tại tòa án

Thủ tục nộp đơn xin vắng mặt tuân thủ Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021) và Nghị quyết 05/2017/NQ-HĐTP. Các bước thực hiện:

Bước 1: Soạn đơn theo mẫu, đính kèm chứng cứ (xem danh sách dưới).

Bước 2: Nộp đơn trực tiếp tại Tòa án thụ lý, qua Cổng thông tin điện tử Tòa án (nếu Tòa án hỗ trợ), hoặc dịch vụ bưu chính công ích để đảm bảo kịp thời (ít nhất 3-5 ngày trước phiên).

Bước 3: Tòa án xem xét và thông báo quyết định (hoãn hoặc chấp nhận vắng mặt) cho các bên.

Trong một số trường hợp, thay vì vắng mặt hoàn toàn, đương sự có thể đề nghị tham gia trực tuyến từ điểm cầu để bảo đảm quyền tranh tụng.

Danh sách các hồ sơ cần đính kèm đơn:

• Giấy xác nhận của bệnh viện (nếu vắng mặt do ốm đau).
• Giấy xác nhận của chính quyền địa phương (nếu gặp thiên tai, hỏa hoạn).
• Lịch công tác hoặc giấy cử đi học đột xuất (có xác nhận của cơ quan).
• Các tài liệu khác chứng minh trở ngại khách quan.

5. Hệ quả pháp lý khi vắng mặt không có lý do chính đáng

Nếu vắng mặt không chính đáng, bị cáo có thể bị áp giải theo Điều 290 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021). Đối với bị hại hoặc nhân chứng, Tòa án có thể phạt cảnh cáo hoặc tiền theo quy định chung về nghĩa vụ tham gia tố tụng.

Việc này còn dẫn đến mất cơ hội tranh tụng, ảnh hưởng bản án (có thể nặng hơn do thiếu lời khai trực tiếp), và kéo dài vụ án nếu phải hoãn hoặc truy nã.

6. Câu hỏi thường gặp

Bị hại vắng mặt thì tòa có hoãn không?

Nếu bị hại vắng mặt nhưng đã có lời khai đầy đủ trong hồ sơ vụ án và việc vắng mặt không gây trở ngại cho việc xét xử thì Tòa án vẫn có thể tiến hành xét xử bình thường.

Đơn xin vắng mặt có cần công chứng không?

Không bắt buộc công chứng, nhưng cần có chữ ký xác nhận của chính quyền địa phương hoặc cơ quan nơi làm việc về lý do nêu trong đơn để tăng tính thuyết phục.

Tôi có thể nhờ người khác nộp đơn hộ không?

Có thể nhờ người thân hoặc Luật sư nộp hộ đơn, kèm theo các chứng cứ chứng minh lý do vắng mặt.

Bị can có thể vắng mặt tại phiên tòa xét xử không?

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021), bị can (sau khi truy tố thành bị cáo) có nghĩa vụ có mặt theo giấy triệu tập. Vắng mặt không chính đáng có thể bị áp giải hoặc truy nã, nhưng Tòa án xem xét nếu có lý do bất khả kháng.

Việc vắng mặt tại phiên tòa hình sự có thể có những bất lợi nào?

Vắng mặt có thể dẫn đến không bảo vệ quyền lợi trực tiếp, bản án nặng hơn, khó thu thập chứng cứ bổ sung, và kéo dài thời gian xét xử nếu phải hoãn.

Mẫu đơn xin vắng mặt tại phiên tòa hình sự là một công cụ pháp lý cần thiết để các bên liên quan thông báo với Tòa án về lý do vắng mặt hợp lý của mình. Tuy nhiên, Tòa án chỉ chấp nhận yêu cầu vắng mặt nếu lý do được đưa ra là chính đáng và không làm ảnh hưởng đến việc xét xử vụ án. Việc viết đơn một cách rõ ràng, chính xác và hợp lý sẽ giúp bảo vệ quyền lợi của cá nhân trong quá trình xét xử, đồng thời duy trì tính khách quan và công bằng của phiên tòa. Hy vọng những thông tin trong bài viết này của ACC Khánh Hòa đã giúp bạn có được nhiều thông tin bổ ích.