Trong công tác quản lý nhà nước về địa giới hành chính, mốc địa giới đóng vai trò vô cùng quan trọng. Nó không chỉ là dấu hiệu vật lý để phân định ranh giới giữa các đơn vị hành chính mà còn là cơ sở pháp lý để xác định phạm vi quản lý, trách nhiệm của các cấp chính quyền. Vậy mốc địa giới hành chính là gì? Quy cách đặt như thế nào? Bài viết này ACC Khánh Hòa sẽ cung cấp cho bạn những thông tin chi tiết và đầy đủ nhất về vấn đề này.
1. Mốc địa giới hành chính là gì?
Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Thông tư 48/2014/TT-BTNMT, mốc địa giới hành chính là dấu hiệu vật thể được sử dụng để xác định ranh giới giữa các đơn vị hành chính. Mốc này có vai trò quan trọng trong việc phân định rõ phạm vi quản lý của từng địa phương.
Hệ thống mốc địa giới hành chính được chia thành ba cấp, bao gồm: mốc địa giới hành chính cấp tỉnh, mốc địa giới hành chính cấp huyện và mốc địa giới hành chính cấp xã. Mỗi cấp mốc đều có chức năng xác định ranh giới cụ thể giữa các tỉnh, huyện, xã nhằm đảm bảo tính thống nhất trong quản lý hành chính và lãnh thổ.
2. Quy cách đặt mốc địa giới hành chính như thế nào?
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 8 Thông tư 48/2014/TT-BTNMT về kỹ thuật xác định đường địa giới hành chính, cắm mốc địa giới và lập hồ sơ địa giới hành chính các cấp, mốc địa giới hành chính (ĐGHC) được chia thành ba cấp: cấp xã, cấp huyện và cấp tỉnh. Tùy theo địa hình cụ thể, có thể sử dụng một trong ba loại mốc dưới đây:
2.1. Mốc chôn
Mốc chôn là loại mốc được sử dụng phổ biến nhất, phù hợp với mọi khu vực địa hình. Việc thiết kế và thi công mốc chôn phải tuân thủ các quy định kỹ thuật nhằm đảm bảo độ bền và tính chính xác trong xác định địa giới hành chính. Cụ thể:
- Chất liệu: Bê tông cốt thép, đạt mác M25 (theo tiêu chuẩn 39 TCVN 6025-1995) trở lên.
- Cấu tạo: Lõi sắt F8 dài 15cm, phía trên có dấu chữ thập làm tâm mốc.
- Hình thức thi công: Có thể đúc sẵn rồi chôn hoặc đổ trực tiếp tại thực địa.
- Quy cách chi tiết được quy định tại Phụ lục 01 ban hành kèm theo Thông tư này.
Để đảm bảo tính thống nhất và dễ nhận diện, trên bề mặt các mốc địa giới hành chính đều được khắc ghi chú theo quy định cụ thể như sau:
- Hàng trên: “ĐỊA GIỚI TỈNH” (HUYỆN, XÃ) hoặc viết tắt “Đ.G.”
- Hàng giữa: Tên đơn vị hành chính.
- Hàng dưới: Số hiệu mốc, bao gồm số đơn vị hành chính cùng chung mốc, ký hiệu cấp hành chính (T – tỉnh, H – huyện, X – xã), dấu chấm và số thứ tự mốc.
Các chữ, số được khắc chìm với độ sâu 0,5cm, có kích thước cao 3cm, rộng 2cm, nét chữ rộng 0,5cm. Hàng chữ trên cùng cách mép trên của mốc từ 5 – 6cm, khoảng cách giữa các hàng chữ là 2,5 – 3cm.
2.2. Mốc gắn trên nền đá và mốc chôn ngang bằng mặt hè phố, đường giao thông
Mốc gắn được sử dụng trong trường hợp vị trí cắm mốc nằm trên nền đá, nơi không thể chôn mốc theo cách thông thường. Loại mốc này đảm bảo tính ổn định và dễ dàng nhận diện trong thực tế. Cụ thể:
- Kích thước: Mặt mốc 30cm × 30cm, cao tối thiểu 20cm so với mặt đá.
- Chất liệu: Bê tông cốt thép, đạt mác M25 trở lên.
- Cấu tạo: Lõi sắt F8 dài 15cm, phía trên có dấu chữ thập làm tâm mốc.
- Các mặt mốc được trát phẳng.
Trong một số trường hợp, vị trí cắm mốc được lựa chọn nằm trên hè phố hoặc đường giao thông, nơi không thể sử dụng mốc chôn thông thường. Để đảm bảo mốc địa giới vẫn được xác định rõ ràng mà không gây cản trở giao thông, loại mốc chôn ngang bằng mặt nền được áp dụng. Cụ thể:
- Kích thước: Mặt mốc 40cm × 40cm, chiều cao 40cm.
- Chất liệu: Bê tông cốt thép, đạt mác M25 trở lên.
- Cấu tạo: Lõi sắt F8 dài 15cm, phía trên có dấu chữ thập làm tâm mốc ngang bằng mặt mốc.
Để đảm bảo tính thống nhất và dễ nhận diện, các mốc địa giới hành chính được gắn trên nền đá hoặc chôn ngang bằng mặt hè phố, đường giao thông đều tuân theo quy định cụ thể về ghi chú trên mặt mốc. Cụ thể:
- Cách mép trên 5cm là dòng chữ “MỐC ĐỊA GIỚI” với kích thước chữ cao 6cm, rộng 3cm.
- Chính giữa mặt mốc có một vòng tròn, trong đó:
- Phía trên ghi số hiệu mốc.
- Phía dưới ghi khoảng cách đến điểm giao nhau của đường địa giới hành chính các cấp.
- Bên ngoài vòng tròn ghi phạm vi các đơn vị hành chính liên quan, kèm theo mũi tên chỉ hướng đến điểm giao nhau của đường địa giới hành chính.
- Các chữ, số trên mốc có kích thước cao 4cm, rộng 2cm, được khắc chìm với nét chữ rộng 0,5cm, đảm bảo tính bền vững và dễ quan sát.
>>>> Xem thêm bài viết: Địa giới hành chính là gì? Hướng dẫn xác định địa giới hành chính
3. Quy trình đặt mốc địa giới hành chính như thế nào?
Theo Khoản 2 Điều 7 Thông tư 48/2014/TT-BTNMT, quy trình cắm mốc địa giới hành chính (ĐGHC) các cấp được thực hiện theo các bước như sau:
Bước 1: Xác định vị trí cắm mốc
Vị trí cắm mốc ĐGHC do các đơn vị hành chính liền kề thống nhất lựa chọn và xác nhận pháp lý. Mặt mốc hướng về phía đơn vị hành chính có tên ghi trên đó để dễ nhận diện.
Bước 2: Tổ chức cắm mốc
Việc cắm mốc thực hiện dưới sự chứng kiến của đại diện cơ quan hành chính nhà nước của các đơn vị hành chính liền kề.
Trường hợp cắm mốc ĐGHC cấp tỉnh, cần có đại diện cơ quan hành chính cấp cao hơn tham gia chứng kiến nhằm đảm bảo tính pháp lý.
Bước 3: Lập bản xác nhận sơ đồ vị trí mốc
Sau khi cắm mốc, tiến hành vẽ sơ đồ vị trí mốc ĐGHC. Sơ đồ cần xác định ít nhất ba (03) địa vật ổn định lâu dài làm vật chuẩn để có thể khôi phục vị trí mốc trong trường hợp bị mất hoặc phá hủy.
Các số liệu đo từ mốc đến vật chuẩn bao gồm:
- Góc phương vị: lấy đến chẵn giây.
- Khoảng cách: lấy đến 0,1m.
Bản xác nhận sơ đồ vị trí mốc thực hiện theo mẫu tại Phụ lục 03a, 03b, 03c ban hành kèm theo Thông tư.
Bước 4: Bàn giao mốc địa giới hành chính
Sau khi hoàn thành việc cắm mốc, tiến hành bàn giao mốc ĐGHC cho các đơn vị hành chính có trách nhiệm quản lý.
Biên bản bàn giao lập theo mẫu tại Phụ lục 07 ban hành kèm theo Thông tư để đảm bảo công tác quản lý và bảo vệ mốc ĐGHC lâu dài.
>>> Xem thêm bài viết: Bản đồ địa giới hành chính Hà Nội qua các giai đoạn
4. Nếu phá hoại mốc địa giới hành chính thì sẽ bị xử lý như thế nào?
Theo quy định tại khoản 2 Điều 34 Nghị định 91/2019/NĐ-CP, hành vi làm hư hỏng mốc địa giới hành chính hoặc mốc chỉ giới sử dụng đất có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt từ 2.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
Mức xử phạt này được áp dụng đối với cá nhân có hành vi vi phạm. Trong trường hợp tổ chức thực hiện hành vi phá hoại, mức phạt sẽ cao gấp hai lần so với mức phạt áp dụng cho cá nhân. Như vậy, tổ chức có hành vi hủy hoại mốc địa giới hành chính có thể bị phạt từ 4.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
Ngoài ra, theo quy định tại khoản 3 Điều 34 Nghị định 91/2019/NĐ-CP, cá nhân, tổ chức có hành vi phá hoại mốc địa giới hành chính phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“Buộc khôi phục lại nguyên trạng của mốc địa giới hành chính cũng như chỉ giới sử dụng đất nếu có vi phạm như quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này”
Việc khôi phục phải đảm bảo đúng vị trí, kích thước, chất liệu theo quy định để đảm bảo tính chính xác và bền vững của mốc địa giới hành chính
5. Các câu hỏi thường gặp
Mốc địa giới hành chính có ý nghĩa gì?
Mốc ĐGHC giúp xác định ranh giới quản lý giữa các địa phương, đảm bảo trật tự hành chính, tránh tranh chấp và hỗ trợ công tác quy hoạch, quản lý đất đai.
Mốc địa giới hành chính được làm bằng chất liệu gì?
Mốc ĐGHC thường được làm từ bê tông cốt thép, đạt mác M25 trở lên, có lõi sắt F8 dài 15cm và trên mặt mốc có dấu chữ thập làm tâm mốc.
Ai có trách nhiệm cắm mốc địa giới hành chính?
Việc cắm mốc ĐGHC do cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền thực hiện, với sự chứng kiến của đại diện các đơn vị hành chính liền kề và cấp quản lý cao hơn.
Nếu mốc địa giới hành chính bị mất hoặc hư hỏng thì xử lý thế nào?
Khi mốc bị mất hoặc hư hỏng, cơ quan có thẩm quyền phải lập biên bản, xác định vị trí mốc cũ dựa trên các vật chuẩn đã ghi nhận trước đó để tiến hành phục hồi đúng quy định.
Mốc địa giới hành chính là một yếu tố quan trọng trong việc quản lý và phân định ranh giới giữa các đơn vị hành chính. Việc nắm rõ khái niệm và quy cách đặt mốc địa giới không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về hệ thống tổ chức hành chính của đất nước mà còn góp phần vào việc quản lý đất đai, xây dựng và phát triển kinh tế – xã hội của địa phương. Hy vọng rằng, những thông tin trong bài viết này của ACC Khánh Hòa đã cung cấp cho bạn đọc những kiến thức hữu ích về mốc địa giới hành chính.
Để lại một bình luận