Trong các doanh nghiệp gia đình hoặc công ty mới khởi nghiệp, việc tận dụng thành viên góp vốn làm kế toán trưởng để tiết kiệm chi phí và tăng tính bảo mật là lựa chọn phổ biến. Tuy nhiên, ranh giới giữa "tối ưu nhân sự" và "vi phạm pháp luật" rất mong manh. Nếu không nắm rõ các quy định cấm tại Luật Kế toán, doanh nghiệp có thể đối mặt với mức phạt hành chính nặng nề. Hãy cùng  ACC Khánh Hòa  làm rõ vấn đề thành viên góp vốn có được làm kế toán trưởng?.

1. Thành viên góp vốn có được làm kế toán trưởng không?

Theo quy định tại Luật Kế toán 2015 và Luật Doanh nghiệp 2020, việc thành viên góp vốn có được làm kế toán trưởng phụ thuộc vào loại hình doanh nghiệp và mối quan hệ với người quản lý, điều hành.

Kế toán trưởng là người đứng đầu bộ phận kế toán, chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện công việc kế toán, kiểm soát tài chính và đảm bảo tuân thủ pháp luật theo Điều 52 Luật Kế toán 2015. Không phải mọi thành viên góp vốn đều bị cấm, nhưng cần kiểm tra các trường hợp loại trừ để tránh xung đột lợi ích và đảm bảo tính độc lập trong báo cáo tài chính.

Trong thực tiễn, nhiều doanh nghiệp chọn thành viên góp vốn kiêm nhiệm để tối ưu nguồn lực, nhưng phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện pháp lý nhằm tránh rủi ro bị cơ quan thuế phát hiện qua hệ thống định danh điện tử.

2. Các trường hợp thành viên góp vốn KHÔNG ĐƯỢC làm kế toán trưởng

Theo Khoản 4 Điều 52 Luật Kế toán 2015, một số trường hợp cụ thể bị cấm đảm nhiệm chức danh kế toán trưởng, bao gồm những người có mối quan hệ huyết thống hoặc hôn nhân với người đại diện pháp luật, giám đốc hoặc tổng giám đốc. Điều này nhằm đảm bảo tính khách quan và minh bạch trong quản lý tài chính, tránh tình trạng lạm dụng quyền lực hoặc che giấu sai phạm.

2.1. Đối với công ty TNHH một thành viên

Theo Luật Doanh nghiệp 2020 và Điều 52 Luật Kế toán 2015, chủ sở hữu (người đại diện pháp luật) KHÔNG được kiêm nhiệm kế toán trưởng. Nếu công ty TNHH một thành viên không bổ nhiệm kế toán trưởng, phải thuê đơn vị dịch vụ kế toán bên ngoài có đủ điều kiện theo Nghị định 174/2016/NĐ-CP.

2.2. Đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên và Công ty Cổ phần

Thành viên góp vốn CÓ THỂ làm kế toán trưởng nếu không phải là người thân (cha, mẹ, vợ/chồng, con, anh chị em ruột) của người quản lý, điều hành. Đối với công ty cổ phần, cổ đông cũng được phép kiêm nhiệm miễn là đáp ứng điều kiện chuyên môn và không vi phạm quy định về xung đột lợi ích tại Luật Doanh nghiệp 2020.

Xem thêm: Phân biệt kế toán trưởng và trưởng phòng kế toán

3. Điều kiện để một cá nhân được bổ nhiệm làm kế toán trưởng (Update 2026)

Để được bổ nhiệm làm kế toán trưởng, cá nhân phải đáp ứng các tiêu chuẩn bắt buộc theo Khoản 1 Điều 52 Luật Kế toán 2015 và Nghị định 174/2016/NĐ-CP, cập nhật đến năm 2026 với trọng tâm kiểm soát rủi ro qua dữ liệu điện tử:

• Có chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán từ trình độ trung cấp trở lên.
• Có chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng theo quy định của Bộ Tài chính.
• Có thời gian công tác thực tế ít nhất là 02 năm (đối với trình độ Đại học) hoặc 03 năm (đối với trình độ Trung cấp/Cao đẳng).
• Không thuộc các trường hợp bị cấm đảm nhiệm chức vụ kế toán theo Luật Kế toán.

Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, nếu không bổ nhiệm kế toán trưởng thì phải thuê đơn vị kinh doanh dịch vụ kế toán có đủ điều kiện, tránh tình trạng "bổ nhiệm khống" bị phát hiện tự động bởi cơ quan thuế.

Xem thêm: Ai sẽ thay thế khi kế toán trưởng nghỉ thai sản?

4. Rủi ro pháp lý và mức xử phạt khi bổ nhiệm sai quy định

Việc bổ nhiệm thành viên góp vốn có được làm kế toán trưởng sai quy định có thể dẫn đến xử phạt hành chính theo Nghị định 41/2018/NĐ-CP, với mức phạt lên đến 50 triệu đồng đối với doanh nghiệp vi phạm tổ chức bộ máy kế toán. Nếu gây hậu quả nghiêm trọng, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung).

Từ năm 2026, rủi ro tăng cao do cơ quan thuế và Sở Tài chính đối soát dữ liệu nhân sự qua hệ thống định danh điện tử, dễ dàng phát hiện kiêm nhiệm sai hoặc mối quan hệ huyết thống vi phạm Điều 52 Luật Kế toán.

Kế toán trưởng có trách nhiệm tổ chức và giám sát hoạt động kế toán theo Điều 55 Luật Kế toán 2015, bao gồm:

• Xây dựng hệ thống kế toán phù hợp pháp luật.
• Báo cáo tài chính chính xác cho lãnh đạo.
• Phát hiện và ngăn chặn vi phạm.

Quyền của kế toán trưởng bao gồm yêu cầu thông tin từ các bộ phận, từ chối yêu cầu trái luật, và tham gia tư vấn tài chính.

5. Giải pháp tối ưu: Thuê dịch vụ kế toán trưởng bên ngoài

Để tránh rủi ro pháp lý khi thành viên góp vốn có được làm kế toán trưởng không phù hợp, doanh nghiệp nên thuê dịch vụ kế toán trưởng từ đơn vị chuyên nghiệp như ACC Khánh Hòa. Giải pháp này đảm bảo tuân thủ Nghị định 174/2016/NĐ-CP, tiết kiệm chi phí dài hạn và tăng tính minh bạch, đặc biệt với doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc gia đình.

6. Câu hỏi thường gặp về nhân sự kế toán trong doanh nghiệp

Vợ của Giám đốc có được làm kế toán trưởng không?

Theo Luật Kế toán, vợ/chồng của người quản lý, điều hành doanh nghiệp KHÔNG được làm kế toán trưởng tại cùng một đơn vị.

Nếu công ty không có kế toán trưởng thì có sao không?

Doanh nghiệp bắt buộc phải có kế toán trưởng hoặc người phụ trách kế toán. Nếu trống vị trí này quá 06 tháng mà không bổ nhiệm, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt hành chính.

Thành viên góp vốn chỉ làm kế toán viên (không phải trưởng) được không?

Được, miễn là không thuộc các trường hợp cấm (như là chủ sở hữu hoặc người thân của người điều hành tùy loại hình doanh nghiệp).

Một người có thể làm kế toán trưởng cho nhiều công ty không?

Không. Theo Khoản 2 Điều 51 Luật Kế toán 2015, kế toán trưởng không được kiêm nhiệm kế toán trưởng của nhiều đơn vị, trừ trường hợp các doanh nghiệp có vốn góp của Nhà nước dưới 50%.

Kế toán trưởng có quyền ký các quyết định tài chính không?

Không. Kế toán trưởng không có quyền ký thay các quyết định tài chính, nhưng có quyền tham mưu, đề xuất và kiểm soát các vấn đề liên quan đến tài chính và kế toán.

Việc ​​thành viên góp vốn có được làm kế toán trưởng không? cần tuân thủ đúng quy định của pháp luật để tránh bị xử phạt vi phạm. Hy vọng bài viết đã cung cấp những thông tin hữu ích cho người đọc. Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần thêm sự hỗ trợ, đừng ngần ngại liên hệ với  ACC Khánh Hòa  để được tư vấn và hỗ trợ một cách nhanh chóng, chuyên nghiệp.