Tài sản cố định (TSCĐ) sau một thời gian sử dụng sẽ được khấu hao dần theo quy định của pháp luật và kế toán. Tuy nhiên, trong trường hợp TSCĐ đã hoàn thành quá trình khấu hao và không còn giá trị sổ sách, nhưng vẫn tiếp tục được sử dụng trong sản xuất, kinh doanh, vấn đề đặt ra là TSCĐ đã khấu hao hết nhưng vẫn còn sử dụng thì có cần khấu hao tiếp không? Để tìm hiểu thêm về những nội dung này, hãy cùng đến với bài viết dưới đây của ACC Khánh Hòa nhé! 

1. Lý do cần khấu hao tài sản cố định?

Khấu hao tài sản cố định là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Việc khấu hao tài sản cố định không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì tính chính xác trong báo cáo tài chính mà còn mang lại nhiều lợi ích khác. Dưới đây là các lý do chính khiến việc khấu hao tài sản cố định là cần thiết:

• Phân bổ chi phí hợp lý

Tài sản cố định (như máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải, công trình xây dựng, v.v.) có giá trị lớn và sử dụng trong nhiều năm. Khấu hao giúp phân bổ chi phí của tài sản đó dần dần vào các kỳ kế toán thay vì ghi nhận toàn bộ chi phí ngay khi tài sản được mua. Điều này giúp doanh nghiệp phản ánh chi phí hợp lý trong từng kỳ tài chính.

• Đảm bảo tính chính xác trong báo cáo tài chính

Khấu hao giúp điều chỉnh giá trị tài sản cố định trong bảng cân đối kế toán theo thời gian. Tài sản cố định sẽ giảm giá trị dần theo thời gian sử dụng do hao mòn và xuống cấp, và khấu hao là cách để phản ánh sự thay đổi này trong sổ sách kế toán. Điều này giúp các báo cáo tài chính của doanh nghiệp phản ánh đúng thực tế tài sản mà doanh nghiệp đang sở hữu.

• Giảm lợi nhuận chịu thuế

Khấu hao là một khoản chi phí hợp lý được trừ vào doanh thu khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Khi khấu hao tài sản, chi phí khấu hao được tính vào chi phí sản xuất, làm giảm lợi nhuận chịu thuế, từ đó giảm số thuế phải nộp cho nhà nước. Điều này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nghĩa vụ thuế.

• Phản ánh hao mòn và sự xuống cấp của tài sản

Tài sản cố định như máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải thường xuyên bị hao mòn theo thời gian và sử dụng. Khấu hao là cách để phản ánh sự giảm giá trị của tài sản do sự hao mòn tự nhiên này, giúp doanh nghiệp theo dõi sự thay đổi về giá trị của tài sản trong suốt quá trình sử dụng.

• Tạo nguồn tài chính cho việc thay thế tài sản

Khi tài sản cố định được khấu hao, doanh nghiệp có thể tạo ra một khoản tích lũy từ chi phí khấu hao hàng năm. Khoản tiền này có thể được sử dụng để thay thế hoặc nâng cấp tài sản khi tài sản hiện tại không còn giá trị sử dụng hoặc đã hết tuổi thọ. Đây là một cách giúp doanh nghiệp chủ động trong việc tái đầu tư vào cơ sở vật chất, đảm bảo sự phát triển bền vững.

2. TSCĐ đã khấu hao hết nhưng vẫn còn sử dụng thì có cần khấu hao tiếp không?

Theo khoản 1 Điều 9 Thông tư 45/2013/TT-BTC được bổ sung bởi khoản 4 Điều 1 Thông tư 147/2016/TT-BTC, việc trích khấu hao đối với tài sản cố định đã khấu hao hết giá trị được quy định như sau:

Tất cả TSCĐ hiện có của doanh nghiệp đều phải trích khấu hao, trừ những TSCĐ sau đây:

• TSCĐ đã khấu hao hết giá trị nhưng vẫn đang sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh.
• TSCĐ khấu hao chưa hết bị mất.
• TSCĐ khác do doanh nghiệp quản lý mà không thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp (trừ TSCĐ thuê tài chính).
• TSCĐ không được quản lý, theo dõi, hạch toán trong sổ sách kế toán của doanh nghiệp.
• TSCĐ sử dụng trong các hoạt động phúc lợi phục vụ người lao động của doanh nghiệp (trừ các TSCĐ phục vụ cho người lao động làm việc tại doanh nghiệp như: nhà nghỉ giữa ca, nhà ăn giữa ca, nhà thay quần áo, nhà vệ sinh, bể chứa nước sạch, nhà để xe, phòng hoặc trạm y tế để khám chữa bệnh, xe đưa đón người lao động, cơ sở đào tạo, dạy nghề, nhà ở cho người lao động do doanh nghiệp đầu tư xây dựng).

Như vậy, theo quy định hiện hành, tài sản cố định đã khấu hao hết giá trị nhưng vẫn đang sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh thì doanh nghiệp không phải trích khấu hao tiếp.

Xem thêm: Các trường hợp thay đổi nguyên giá tài sản cố định chi tiết

3. Quy định về trường hợp tài sản cố định chưa khấu hao hết mà bị hư hỏng

Với trường hợp tài sản cố định chưa khấu hao hết mà bị hư hỏng, doanh nghiệp sẽ thực hiện theo quy định tại khoản 4 Điều 9 Thông tư 45/2013/TT-BTC, cụ thể như sau:

TSCĐ chưa khấu hao hết bị mất, bị hư hỏng mà không thể sửa chữa, khắc phục được, doanh nghiệp xác định nguyên nhân, trách nhiệm bồi thường của tập thể, cá nhân gây ra. Chênh lệch giữa giá trị còn lại của tài sản với tiền bồi thường của tổ chức, cá nhân gây ra, tiền bồi thường của cơ quan bảo hiểm và giá trị thu hồi được (nếu có), doanh nghiệp dùng Quỹ dự phòng tài chính để bù đắp. Trường hợp Quỹ dự phòng tài chính không đủ bù đắp, thì phần chênh lệch thiếu doanh nghiệp được tính vào chi phí hợp lý của doanh nghiệp khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp.

Xem thêm: Hướng dẫn hạch toán nhập khẩu tài sản cố định chi tiết

4. Tài sản cố định khi hết thời gian khấu hao nhưng vẫn còn hạn và đang sử dụng vào hoạt động kinh doanh thì có phải trích khấu hao không?

Căn cứ khoản 1 Điều 9 Thông tư 45/2013/TT-BTC có quy định tất cả TSCĐ hiện có của doanh nghiệp đều phải trích khấu hao, trừ những TSCĐ sau đây:

• TSCĐ đã khấu hao hết giá trị nhưng vẫn đang sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh.
• TSCĐ khấu hao chưa hết bị mất.
• TSCĐ khác do doanh nghiệp quản lý mà không thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp (trừ TSCĐ thuê tài chính).
• TSCĐ không được quản lý, theo dõi, hạch toán trong sổ sách kế toán của doanh nghiệp.
• TSCĐ sử dụng trong các hoạt động phúc lợi phục vụ người lao động của doanh nghiệp (trừ các TSCĐ phục vụ cho người lao động làm việc tại doanh nghiệp như: nhà nghỉ giữa ca, nhà ăn giữa ca, nhà thay quần áo, nhà vệ sinh, bể chứa nước sạch, nhà để xe, phòng hoặc trạm y tế để khám chữa bệnh, xe đưa đón người lao động, cơ sở đào tạo, dạy nghề, nhà ở cho người lao động do doanh nghiệp đầu tư xây dựng).
• TSCĐ từ nguồn viện trợ không hoàn lại sau khi được cơ quan có thẩm quyền bàn giao cho doanh nghiệp để phục vụ công tác nghiên cứu khoa học.
• TSCĐ vô hình là quyền sử dụng đất lâu dài có thu tiền sử dụng đất hoặc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất lâu dài hợp pháp.
• Các tài sản cố định loại 6 được quy định tại Khoản 2 Điều 1 Thông tư này không phải trích khấu hao, chỉ mở sổ chi tiết theo dõi giá trị hao mòn hàng năm của từng tài sản và không được ghi giảm nguồn vốn hình thành tài sản.

Như vậy, với tài sản cố định đã hết thời hạn khấu hao thì không thực hiện trích khấu hao vào chi phí.

5. Câu hỏi thường gặp

Việc trích khấu hao tài sản cố định được thực hiện bắt đầu từ ngày nào?

Theo quy định tại khoản 9 Điều 9 Thông tư 45/2013/TT-BTC, việc trích khấu hao tài sản cố định được thực hiện bắt đầu từ ngày (theo số ngày của tháng) mà tài sản cố định tăng hoặc giảm.

Nếu tài sản cố định đã khấu hao hết mà cần thay thế bộ phận, có phải ghi nhận chi phí thay thế? 

Nếu thay thế bộ phận của TSCĐ, các chi phí thay thế bộ phận này cần phải ghi nhận theo nguyên tắc kế toán, tùy thuộc vào giá trị thay thế và thời gian sử dụng của bộ phận mới.

Khi tài sản đã khấu hao hết, liệu có thể thanh lý hay bán tài sản đó không?

TSCĐ đã hết khấu hao nhưng vẫn còn giá trị sử dụng có thể được bán hoặc thanh lý khi không còn khả năng sử dụng. Khi bán tài sản, doanh nghiệp sẽ ghi nhận lãi/lỗ từ việc thanh lý tài sản vào thu nhập hoặc chi phí.  

Khi TSCĐ đã khấu hao hết nhưng vẫn còn giá trị sử dụng, theo quy định, không cần tiếp tục khấu hao nữa. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cần phải theo dõi và đánh giá tình trạng của tài sản để đảm bảo hiệu quả sử dụng và thực hiện các biện pháp sửa chữa, bảo trì kịp thời, nhằm duy trì khả năng sản xuất, kinh doanh. Thông qua bài viết trên của ACC Khánh Hòa, chúng tôi mong rằng bạn đọc đã có được cho mình nhiều thông tin hữu ích và trả lời được câu hỏi TSCĐ đã khấu hao hết nhưng vẫn còn sử dụng thì có cần khấu hao tiếp không?