Trong kế toán và tài chính, doanh thu là một yếu tố quan trọng phản ánh hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, để hiểu rõ hơn về tình hình tài chính, chúng ta cần phân biệt doanh thu thuần và doanh thu ròng. Mặc dù có vẻ tương tự nhau, nhưng mỗi khái niệm lại phản ánh một khía cạnh khác nhau của quá trình kiếm tiền từ hoạt động kinh doanh. Hãy cùng đến với bài viết dưới đây của ACC Khánh Hòa để có thêm nhiều thông tin bổ ích nhé! 

1. Khái niệm doanh thu thuần và doanh thu ròng

Doanh thu thuần là khoản tiền mà doanh nghiệp thực sự nhận được từ việc bán hàng hóa và dịch vụ sau khi đã khấu trừ các loại thuế (như thuế giá trị gia tăng – VAT) và các khoản giảm trừ khác như chiết khấu, hàng bán bị trả lại, hay các khoản giảm giá cho khách hàng. Đây là con số phản ánh chính xác hơn về thu nhập mà doanh nghiệp có thể sử dụng để duy trì và phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nó không bao gồm các khoản chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất và phân phối sản phẩm hay dịch vụ.

Trong khi đó, doanh thu ròng là khoản tiền mà doanh nghiệp thực nhận từ việc bán hàng hóa và dịch vụ sau khi đã trừ đi tất cả các chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm cả chi phí trực tiếp (như chi phí sản xuất, chi phí bán hàng), chi phí gián tiếp (như lương, tiền thuê mặt bằng, tiền điện nước, chi phí quảng cáo), cùng với các khoản phải trả như thuế thu nhập doanh nghiệp và các khoản nợ tài chính.

Đây là con số thể hiện lợi nhuận thực sự của doanh nghiệp sau khi đã hoàn tất tất cả nghĩa vụ tài chính, và nó phản ánh mức lợi nhuận doanh nghiệp thu được từ các hoạt động kinh doanh cốt lõi sau khi trừ đi tất cả chi phí.

2. Phân biệt doanh thu thuần và doanh thu ròng 

Để phân biệt giữa doanh thu thuần và doanh thu ròng, bạn có thể dựa vào các tiêu chí như sau:

Xem thêm: Hướng dẫn hạch toán chi phí hoa hồng bán hàng

3. Tại sao cần phân biệt doanh thu thuần và doanh thu ròng?

Cần phân biệt doanh thu thuần và doanh thu ròng vì các lý do sau:

• Giúp đánh giá hiệu quả kinh doanh chính xác vì doanh thu thuần chỉ ra mức độ thành công trong bán hàng, trong khi doanh thu ròng phản ánh khả năng sinh lời thực sự sau khi đã trừ các chi phí và nghĩa vụ tài chính.
• Doanh thu thuần giúp xác định quy mô doanh thu, còn doanh thu ròng cho thấy mức độ hiệu quả trong việc kiểm soát chi phí và tạo ra lợi nhuận từ doanh thu đó.
• Giúp doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược bán hàng, marketing, và tối ưu hóa chi phí, nhằm cải thiện lợi nhuận cuối cùng.
• Giúp hiểu rõ tình trạng tài chính của doanh nghiệp bởi doanh thu thuần có thể cao nhưng doanh thu ròng thấp, cho thấy doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc kiểm soát chi phí hoặc quản lý tài chính.
• Giúp nhà đầu tư và đối tác tài chính đánh giá chính xác hơn về sức khỏe tài chính và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Xem thêm: Phân biệt lợi nhuận thuần và lợi nhuận gộp

4. Thời điểm ghi nhận doanh thu của doanh nghiệp

Doanh thu của doanh nghiệp trong kế toán được ghi nhận vào thời điểm phát sinh giao dịch, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận và không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền.

Theo đó, việc ghi nhận doanh thu tại thời điểm trên được áp dụng đối với công tác kế toán tại các doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế. Bao gồm cả các doanh nghiệp như sau:

• Các doanh nghiệp vừa và nhỏ bao gồm cả doanh nghiệp siêu nhỏ thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trừ doanh nghiệp Nhà nước
• Doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ.
• Công ty đại chúng theo quy định của pháp luật về chứng khoán.
• Các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định tại Luật Hợp tác xã 2023.
• Doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa thuộc lĩnh vực đặc thù như điện lực, dầu khí, bảo hiểm, chứng khoán … đã được Bộ Tài chính ban hành hoặc chấp thuận áp dụng chế độ kế toán đặc thù.

Căn cứ pháp lý: Điều 1, khoản 1 Điều 78 Thông tư 200/2014/TT-BTC, Điều 2, khoản 1 Điều 56 Thông tư 133/2016/TT-BTC.

5. Câu hỏi thường gặp

Doanh thu thuần và doanh thu ròng có ảnh hưởng như thế nào đến các chỉ số tài chính khác?

• Doanh thu thuần ảnh hưởng đến các chỉ số như biên lợi nhuận gộp và hiệu quả bán hàng.
• Doanh thu ròng ảnh hưởng trực tiếp đến các chỉ số như lợi nhuận ròng, tỷ lệ lợi nhuận và khả năng sinh lời của doanh nghiệp.

Doanh thu thuần có thể âm không? 

Có. Doanh thu thuần có thể âm trong trường hợp doanh nghiệp có các khoản chiết khấu, hàng trả lại hoặc giảm giá vượt quá doanh thu từ bán hàng. Tuy nhiên, điều này thường xảy ra trong trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn lớn trong việc duy trì doanh thu.

Doanh thu ròng có phản ánh được tình trạng tài chính của doanh nghiệp không? 

Có. Doanh thu ròng giúp đánh giá tình trạng tài chính của doanh nghiệp vì nó thể hiện khả năng sinh lời thực sự sau khi đã trừ đi mọi chi phí, giúp hiểu rõ hơn về hiệu quả hoạt động và quản lý chi phí. 

Việc phân biệt rõ ràng giữa hai khái niệm doanh thu thuần và doanh thu ròng  này giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư có cái nhìn chính xác hơn về hiệu quả kinh doanh và sức khỏe tài chính của công ty. Thông qua bài viết này, ACC Khánh Hòa mong rằng bạn đọc đã trang bị được cho mình nhiều thông tin ý nghĩa và giá trị để phân biệt doanh thu thuần và doanh thu ròng.