Chất thải nguy hại nếu không được quản lý đúng cách sẽ có rủi ro đối với mọi doanh nghiệp. Việc ký kết hợp đồng xử lý chất thải nguy hại không đơn giản là thuê một đơn vị vận chuyển, mà là sự xác lập trách nhiệm pháp lý giữa chủ nguồn thải và đơn vị xử lý. Bài viết dưới đây của ACC Khánh Hòa sẽ cung cấp mẫu hợp đồng chuẩn xác cùng quy trình kiểm soát rác thải nguy hại tối ưu nhất.

1. Chất thải nguy hại là gì? Tại sao phải ký hợp đồng xử lý chuyên biệt?

Theo quy định tại khoản 18, 20 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020, chất thải nguy hại được định nghĩa là loại chất thải chứa các yếu tố độc hại, phóng xạ, dễ lây nhiễm, dễ cháy nổ, gây ăn mòn, nhiễm độc hoặc mang các đặc tính nguy hiểm khác. Một số đặc điểm nhận biết chất thải nguy hại:

• Trên bao bì có ký hiệu cảnh báo về tính nguy hiểm.
• Có màu sắc hoặc mùi đặc trưng riêng biệt.
• Có khả năng gây kích ứng đối với da, mắt hoặc hệ hô hấp.
• Có nguy cơ cháy hoặc phát nổ cao.

Danh sách các loại rác thải nguy hại phổ biến trong doanh nghiệp:

• Giẻ lau dính dầu mỡ, hóa chất nguy hại.
• Bóng đèn huỳnh quang thải, pin, ắc quy cũ.
• Bao bì đựng hóa chất, dung môi, sơn.
• Nước thải nguy hại phát sinh từ quá trình sản xuất.

Việc ký hợp đồng xử lý chuyên biệt là bắt buộc theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP, nhằm đảm bảo trách nhiệm liên đới giữa chủ nguồn thải (doanh nghiệp) và đơn vị xử lý. Không có hợp đồng rõ ràng, doanh nghiệp có thể đối mặt với rủi ro pháp lý cao, bao gồm phạt hành chính và trách nhiệm hình sự nếu chất thải gây ô nhiễm.

2. Các tiêu chuẩn pháp lý đối với đơn vị thu gom chất thải nguy hại

Đơn vị thu gom chất thải nguy hại phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt theo Luật Bảo vệ môi trường 2020, Nghị định 08/2022/NĐ-CP và Thông tư 02/2022/TT-BTNMT. Cụ thể:

• Phải có Giấy phép môi trường do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp, trong đó liệt kê danh mục mã chất thải nguy hại được phép xử lý.
• Phương tiện vận chuyển phải chuyên dụng, lắp đặt định vị GPS để truy xuất nguồn gốc theo quy định mới.
• Đơn vị phải cam kết xử lý triệt để, không đổ trộm hoặc tái thải ra môi trường, với trách nhiệm báo cáo định kỳ qua hệ thống điện tử của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Chủ nguồn thải cần kiểm tra kỹ giấy phép này trước khi ký hợp đồng để tránh rủi ro liên đới.

3. Tải mẫu hợp đồng xử lý chất thải nguy hại mới nhất

Tải xuống PDF | Tải xuống Word 

Xem thêm: Mẫu hợp đồng y tế trường học

4. Hướng dẫn soạn thảo các điều khoản then chốt trong hợp đồng

Khi soạn thảo hợp đồng xử lý chất thải nguy hại, cần xây dựng nội dung chặt chẽ, rõ ràng để bảo vệ quyền lợi các bên. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết các điều khoản then chốt, tuân thủ Luật Bảo vệ môi trường 2020 và các văn bản hướng dẫn.

4.1. Danh mục và mã số chất thải nguy hại (Mã CTNH)

Mô tả chi tiết loại chất thải, mã số theo Thông tư 02/2022/TT-BTNMT, số lượng và khối lượng. Phải phù hợp với danh mục trong Giấy phép môi trường của đơn vị xử lý. Ví dụ: Mã 18 02 01 cho giẻ lau dính dầu nhớt. Điều khoản này giúp tránh tranh chấp về phạm vi xử lý.

4.2. Quy định về đóng gói, dán nhãn và lưu chứa

Yêu cầu đóng gói chuyên dụng, dán nhãn cảnh báo theo quy định pháp luật. Bên A phải lưu chứa tại kho đạt chuẩn môi trường, không lẫn lộn loại thải. Bên B cung cấp thùng chứa nếu cần. Bổ sung điều khoản về truy xuất nguồn gốc qua GPS và camera giám sát trực tuyến để chủ nguồn thải theo dõi.

4.3. Trách nhiệm khai báo chứng từ chất thải nguy hại điện tử

Từ năm 2026, chứng từ giấy bị thay thế hoàn toàn bởi hệ thống khai báo trực tuyến của Bộ Tài nguyên và Môi trường theo Nghị định 08/2022/NĐ-CP. Hợp đồng phải quy định phối hợp xác nhận điện tử, báo cáo định kỳ. Bên A kê khai, Bên B hoàn tất xử lý trên phần mềm.

Xem thêm: Mẫu hợp đồng trả góp

5. Quy trình chuyển giao và xử lý rác thải nguy hại đúng luật

Quy trình phải tuân thủ Nghị định 08/2022/NĐ-CP và Thông tư 02/2022/TT-BTNMT. Các bước chính:

Bước 1: Phân loại và lưu chứa tại nguồn bởi Bên A, đảm bảo đóng gói, dán nhãn đúng chuẩn.

Bước 2: Kiểm tra và ký biên bản giao nhận (điện tử) khi Bên B tiếp nhận, xác nhận mã CTNH và khối lượng.

Bước 3: Vận chuyển bằng phương tiện chuyên dụng với GPS, theo dõi trực tuyến.

Bước 4: Xử lý triệt để tại cơ sở của Bên B, hoàn tất chứng từ điện tử và báo cáo cho Bên A.

Bước 5: Giám sát sau xử lý, với quyền kiểm tra của chủ nguồn thải qua hệ thống số.

6. Mức xử phạt vi phạm về quản lý chất thải nguy hại cần lưu ý

Vi phạm quản lý chất thải nguy hại bị xử phạt theo Nghị định 08/2022/NĐ-CP hướng dẫn Luật Bảo vệ môi trường 2020, với mức phạt từ 50 triệu đến 2 tỷ đồng tùy mức độ (ví dụ: đổ trộm có thể lên đến 1 tỷ đồng).

Doanh nghiệp chịu trách nhiệm liên đới nếu đơn vị xử lý vi phạm, có thể bị đình chỉ hoạt động hoặc truy cứu hình sự nếu gây ô nhiễm nghiêm trọng.

7. Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp phát sinh ít chất thải nguy hại (dưới 600kg/năm) có cần ký hợp đồng không?

Có. Dù số lượng ít, bạn vẫn phải có hợp đồng thu gom với đơn vị chức năng và thực hiện báo cáo quản lý chất thải định kỳ theo quy định.

Làm sao biết đơn vị xử lý có đủ năng lực pháp lý?

Bạn phải yêu cầu bên xử lý cung cấp Giấy phép môi trường trong đó có danh mục các mã chất thải nguy hại mà họ được phép xử lý.

Nếu bên thu gom đổ trộm rác thải, doanh nghiệp tôi có bị phạt không?

Có. Doanh nghiệp (Chủ nguồn thải) chịu trách nhiệm liên đới cho đến khi rác thải được xử lý triệt để. Đây là lý do cần chọn đơn vị uy tín và quy định chặt chẽ trong hợp đồng.

Các bên ký kết hợp đồng có cần đáp ứng điều kiện pháp lý nào không?

Bên cung cấp dịch vụ phải có giấy phép xử lý chất thải nguy hại do cơ quan có thẩm quyền cấp. Bên thải chất thải cần chứng minh được quyền sở hữu hợp pháp đối với chất thải và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ pháp luật liên quan.

Phạm vi xử lý chất thải nguy hại thường bao gồm những gì?

Phạm vi này thường bao gồm thu gom, vận chuyển, lưu giữ tạm thời, xử lý và tiêu hủy chất thải nguy hại theo đúng quy trình pháp luật quy định.

Tóm lại, mẫu hợp đồng xử lý chất thải nguy hại là một văn bản pháp lý quan trọng, điều chỉnh mối quan hệ giữa các bên trong quá trình xử lý chất thải nguy hại. Việc hiểu rõ và tuân thủ các quy định pháp luật liên quan đến hợp đồng này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn tránh được những rủi ro pháp lý. Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần thêm sự hỗ trợ, đừng ngần ngại liên hệ với ACC Khánh Hòa để được tư vấn và hỗ trợ một cách nhanh chóng, chuyên nghiệp.